Regionalne smaki Wielkanocy w Polsce

0

Osoby, które od dłuższego czasu mieszkają w Polsce, mają już pewne wyobrażenie tego, jak wygląda tradycyjny zestaw wielkanocnych dań w polskich domach. Żurek, biała kiełbasa, wszędobylskie jaja i mazurki – oto podstawa świątecznego menu. W Wielkanocną Niedzielę Polacy stawiają na wielkanocny stół koszyki ze święconym jedzeniem. Jak nakazuje tradycja, jest tam chleb, szynka, cukrowy baranek, symbol życia – jajka, sól i chrzan – symbol płodności.  

Jednak to jedynie przedsmak tego, co czeka smakoszy na świątecznym stole. Z kulinarnego punktu widzenia, najlepsze w Wielkanocnych świętach jest to, że na świątecznym stole może pojawić się cokolwiek – czego dusza zapragnie. Ale w naszej rubryce opowiadamy przecież  o kulinarnej tradycji i historycznych upodobaniach Polski.

Dlatego dziś przedstawię kilka regionalnych potraw, o których pewnie wielu z was nigdy nie  słyszało, ale które z pewnością będą ozdobą świątecznego stołu i przyniosą radość waszym rodzinom.

Murzin, święczelnik, „chleb z myszą” (Górny Śląsk)

To bułka z półsłodkiego drożdżowego ciasta z dodatkiem tłuszczu z wędzonek oraz z wędzonką w środku. Tradycyjnie, blaszkę z  murzinem stawiano w piecu bezpośrednio na rozżarzone węgle, dlatego skórka często była lekko przypieczona i „zamurzana” w sadzy, skąd wzięła się pierwsza nazwa tej potrawy. Wybór wędzonek zależy od upodobań – do ciasta można włożyć szynkę, kiełbasę lub karkówkę, ale zdaniem śląskich gospodyń – musowo dodać boczek!

Krzonowica, sodra, święcelina (Podkarpacie i Małopolska)

Zupa na bazie owczej lub krowiej maślanki, z dodatkiem (najlepiej poświęconej) białej kiełbasy, jajek, wędzonek, chrzanu, soli i warzyw. Kawałki mięsa, kiełbasy i wędzonek z wielkanocnej święconki oraz ćwiartki jajka na twardo należy dodać do garnka z maślanką, bulionem warzywnym i rozgotowanymi w nim warzywami, utrzeć chrzan, dodać liść laurowy i ziele angielskie,  następnie podawać z chlebem.

Zylc, galareta, studenina (Kaszuby, Podkarpacie)  

Galareta ze świńskich nóżek, skropiona octem i zaprawiony czarnym pieprzem.

Kuch, Kucha (Warmia i Mazury)

Słodka drożdżowa bułka z cukrową posypką (kruszonką), którą podawano z masłem i miodem. Miejscowi nazywali je „najsmaczniejszą w świecie pomadką”. Jej proces przygotowania najlepiej opisał w XIX wieku ksiądz Walenty Barczewski z książce „Kiermasy na Warmii”: „Gospodynie sporządzają go umiejętnie w taki sposób: biorą pszennej lśniąco białej mąki, dodają mleka, jaj cukru, masła, rozynów, kaneli, i olejku cytrynowego i może więcej czego, ale w tym tajemnica każdej gospodyni, wszystko to proporcjonalnie dzieląc i mieszając; tedy tęgo przyczynią, rozłożą na blachy i akuratnie dopilnują w piekarniku, nareszcie posypią na wierzchu mandlami i cukrem, albo mączką z masła i tartego cukru”.

Babka migdałowa (Podlasie)

Babka wypiekana z mąki gryczanej z dużą ilością jajek, cukru i migdałów.

Jurij HERASYMCZUK

 

Share.