W czerwcu w sieci Telegram pojawiła się fejkowa strona Fundacji Ukraiński Dom. Została jednak zauważona dopiero po opublikowaniu posta o zaproszeniu na konferencję ReBuild Ukraine, która tradycyjnie odbywa się w Warszawie. Post zawiera fałszywy adres e-mail, a jego autorzy wzywają Ukraińców do zgłaszania się na konferencję, twierdząc, że Ukraiński Dom rzekomo zapewni miejsca dla 100 osób, transport i zakwaterowanie w stolicy Polski. Wymagane są jednak dane osobowe, takie jak numer paszportu, a nawet jego skan. Po „selekcji” zgłoszeń uczestnicy będą musieli uiścić opłatę organizacyjną.
Fundacja Ukraiński Dom podkreśla, że nie jest autorem tego posta, ani w ogóle tej strony na Telegramie. Fundacja nie jest również w żaden sposób zaangażowana w organizację międzynarodowej wystawy i konferencji ReBuild Ukraine, która po raz piąty odbędzie się w Warszawie.
W komentarzu dla „Naszego Wyboru” przedstawiciel działu monitoringu i rzecznictwa Ukraińskiego Domu w Warszawie Ołeksandr Pestrykow powiedział, że fundacja niedawno dowiedziała się o fałszywym koncie na Telegramie od organizatorów międzynarodowej wystawy i konferencji „ReBuild Ukraine”, która odbędzie się jesienią w Warszawie. Poinformowali oni, że w imieniu fundacji rozsyłany jest fałszywy wniosek o udział w konferencji.
„Kanał na Telegramie wygląda bardzo dziwnie. Powstał dopiero w czerwcu, a już ma znaczną liczbę subskrybentów (ponad 5 tysięcy – red.). Nie możemy stwierdzić, czy są to boty, czy prawdziwi użytkownicy. Ponadto kanał stale publikuje wiarygodne informacje – są to przedruki w języku polskim z naszej oficjalnej strony internetowej lub portalu „Nasz Wybór”. Wszystkie posty zawierają prawdziwe informacje, z wyjątkiem jednej – zaproszenia do udziału w konferencji ReBuild Ukraine” – wyjaśnia Ołeksandr Pestrykow.
Fejkowy post donosi, że Fundacja Ukraiński Dom rzekomo ma możliwość wyłonienia 100 uczestników międzynarodowej konferencji ReBuild Ukraine, która odbędzie się w dniach 13-14 listopada w Warszawie. Wydarzenie, na które zapraszają oszuści, jest prawdziwe. W tym roku ReBuild Ukraine odbędzie się po raz piąty i będzie objęty patronatem Ministerstwa Energetyki i Ministerstwa Gospodarki Ukrainy, a także Komisji Europejskiej. Fejkowy post zawiera również prawdziwy link do strony wydarzenia. Grafiki są prawdziwe, choć odnoszą się do ubiegłorocznej konferencji.
Potem zaczyna się już nieprawdziwa informacja. Autorzy wpisu podkreślają, że udział w konferencji pozwoli między innymi otrzymać list z podziękowaniami, który ułatwi uzyskanie karty pobytu w Polsce”. Aby uzyskać więcej informacji, użytkownik powinien kliknąć link rzekomo ze strony Ukraińskiego Domu. Po kliknięciu w chmurze otworzy się Dropbox, gdzie jest 5 plików.
„I tu zaczyna się największy problem. W dokumencie dotyczącym przekazywania danych osobowych wymagają podania takich danych, jak numer i seria paszportu, data ważności i numer identyfikacyjny. Czyli wszystkich danych, których nie można nikomu udostępniać. Proszą również o dołączenie skanu paszportu do wypełnionego wniosku” – mówi Ołeksandr Pestrykow.
Wśród załączonych dokumentów znajduje się również instrukcja, rzekomo podpisana przez prezeskę fundacji, Myrosławę Keryk. W dokumencie napisano, że po pomyślnym przejściu selekcji konieczne będzie uiszczenie opłaty organizacyjnej. W poniższym tekście podano, że całkowity koszt uczestnictwa w wydarzeniu wynosi 4000 euro. Aby otrzymać fakturę z opłatą, należy skontaktować się z fałszywym adresem e-mail – [email protected].
„Oznacza to, że ktoś w imieniu Ukraińskiego Domu będzie wystawiał faktury i przyjmował środki na swoje konto” – wyjaśnia Ołeksandr Pestrykow.
W dokumencie stwierdzono również, że Ukraiński Dom rzekomo miał zapewnić zakwaterowanie, wyżywienie w Polsce i transport z Ukrainy do Warszawy, wsparcie w wyrobieniu paszportu, a nawet uzyskaniu pozwolenia na pobyt w Polsce. „Dla niezorientowanych, jest też link do formularza Google, który jest kopią naszego kwestionariusza do rezerwacji konsultacji, ale w języku rosyjskim” – zauważa Pestrykow.
Fundacja Ukraińska Dom powiadomiła już CERT działający w Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Przestrzegła także na swoich stronach w sieciach społecznościowych, aby nie korzystać z fejkowego konta na Telegramie.
„Ukraiński Dom” publikuje materiały w języku polskim i ukraińskim. Wszystkie nasze adresy e-mail kończą się: @ukrainskidom.pl. Nasz jedyny oficjalny adres na domenie to: ukrainskidom.pl – jest zarejestrowany i chroniony” – podkreślają w fundacji.
Każdy, kto natknie się na podobne fejkowe strony, profile lub reklamy, proszony jest o zgłoszenie tego do Ukraińskiego Domu oraz złożenie skargi i zablokowanie samych stron.
„Projekt „ReBuild Ukraine” nie jest prowadzony przez Ukraiński Dom. Nie gromadzimy żadnych danych osobowych ani funduszy w ramach tego projektu” – podkreśla fundacja.
To nie pierwszy przypadek, gdy Fundacja Ukraiński Dom pada ofiarą oszustów, którzy próbowali działać w imieniu organizacji. W marcu tego roku pisaliśmy o tym, że urzędy kilku polskich miast otrzymały listy rzekomo napisane przez prezeskę fundacji, Myrosławę Keryk. W listach „szefowa organizacji” apeluje do władz miasta o zorganizowanie wiecu poparcia dla jednego z kandydatów na prezydenta Polski. Ukraiński Dom podkreślił, że są to fałszywe listy, a fundacja nie uczestniczy w kampanii wyborczej po stronie żadnego z kandydatów.
Fundacja Ukraiński Dom (do 2023 roku Fundacja Nasz Wybór) od 15 lat aktywnie działa w Warszawie, odgrywając ważną rolę w promowaniu dialogu polsko-ukraińskiego i wspieraniu społeczności ukraińskiej w Polsce. Założona przez migrantów z Ukrainy i ich polskich przyjaciół fundacja, od 2009 roku jest ważnym dla Ukraińców w Polsce ośrodkiem pomocy i życia społecznego.
Jednym z głównych obszarów działalności fundacji jest Centrum Wsparcia, działające przy ul. Andersa 29 w Warszawie i oferujące szeroki wachlarz usług oraz konsultacji. Działają tu: infolinia, punkt konsultacyjny, dział asystentów rodzinnych, dział aktywizacji zawodowej oraz dział mieszkalnictwa. Przy ul. Zamenhofa 1 w Warszawie działa Centrum Spotkań Ukraińskiego Domu, gdzie między innymi działa galeria „Dom” i regularnie odbywają się spotkania integracyjne i autorskie, prezentacje, koncerty, konferencje, dyskusje oraz warsztaty.
Anastazja Werchowecka