W październiku w Polsce odbędzie się szereg wydarzeń związanych z kulturą ukraińską. Na publiczność oczekują koncerty zespołów „Karna” i „Boombox”, prezentacja nowych książek – „Alchemiczny dziennik” Ostapa Ukraińca i „Lekcje filozofii” Oleksandry Iwaniuk, a także wystawy prac uczestników Kijowskiego Biennale w Warszawie. Wśród premier filmowych będą ukraińskie filmy „Człowiek wieczność” i „Wojna o sztukę”. Kultura ukraińska będzie również szeroko prezentowana na festiwalach w Lublinie, Poznaniu i Gdańsku. A to tylko część zapowiedzi.
Koncerty
Koncert zespołu „Karna”
W październiku huculski zespół metalowy „Karna” wyrusza w trasę koncertową po Europie 2025, aby zagrać koncerty charytatywne na rzecz Ukrainy.
Cena biletu – 147 zł. Część zebranych środków zostanie przekazana na fundusz charytatywny na potrzeby humanitarne ludności Ukrainy.
W Polsce koncerty odbędą się w 3 miastach:
- 6 października – Wrocław. Bilety można kupić pod linkiem.
- 8 października – Warszawa. Bilety można kupić pod linkiem.
- 9 października – Kraków. Bilety można kupić pod linkiem.
Koncertowa interpretacja poezji Wasyla Stusa
14 października o 19:00 w Ratuszu Starego Miasta w Warszawie (Rynek Starego Miasta 2) odbędzie się koncert-interpretacja poezji Wasyla Stusa. Wstęp wolny.
W programie znajdą się utwory na chór, fortepian i elektronikę, oparte na wierszach poety w tłumaczeniu Jacka Podsiadły, które znalazły się w trzecim tomie publikacji „Czas twórczości”. Muzykę skomponowała i wykona na żywo Emilia Gołos we współpracy z wokalistką i dyrygentką Natalią Kordiak oraz zespołem „Chór w Ruchu”.
Więcej informacji o wydarzeniu na – wydarzeniu na Facebooku.
Tina Karol w Polsce
W ramach europejskiej trasy koncertowej ukraińska piosenkarka Tina Karol wystąpi w trzech miastach w Polsce. Ceny biletów rozpoczynają się od 190 zł.
- 20 października – Warszawa. Bilety można kupić pod linkiem.
- 21 października – Kraków. Bilety można kupić pod linkiem.
- 22 października – Wrocław. Bilety można kupić pod linkiem.
Tina Karol – Narodowa Artystka Ukrainy, autorka tekstów piosenek, aktorka, kompozytorka, muzyczka, prezenterka i producentka. Reprezentowała Ukrainę na Konkursie Piosenki Eurowizji 2025, była producentką muzyczną Krajowych Eliminacji do Konkursu Piosenki Eurowizji 2025. Od 2014 roku Tina Karol nie występuje w Rosji i angażuje się w akcje charytatywne na rzecz ukraińskich żołnierzy i dzieci.
Stepan Giga w Polsce
W październiku ukraiński piosenkarz Stepan Giga, w ramach europejskiej trasy koncertowej, wystąpi w sześciu polskich miastach. Bilety są już w sprzedaży, ich ceny zaczynają się od 200 zł. Wstęp dla dzieci w wieku 3-10 lat jest bezpłatny.
- 21 października – Wrocław. Bilety można kupić pod linkiem.
- 27 października – Warszawa. Bilety można kupić pod linkiem.
- 28 października – Kraków. Bilety można kupić pod linkiem.
Stepan Giga to ukraiński piosenkarz pop, kompozytor i Narodowy Artysta Ukrainy. Jest autorem popularnych przebojów „Zołoto Karpat”, „Son” i „Jaworyna”.
Kola w Polsce
Pod koniec października ukraińska piosenkarka Kola wyruszy w trasę koncertową po Europie. Bilety w cenach od 170 zł można kupić pod linkiem.
- 23 października – Kraków.
- 28 października – Warszawa.
Kola (prawdziwe nazwisko: Anastasia Prudius) to ukraińska piosenkarka i autorka tekstów. Zdobyła ogromną popularność po 2022 roku. Jest autorką przebojów „Bilia serca”, „Czy razom”, „Liudy” i „Poriczka”.
Boombox
Boombox to ukraiński funkowo-hip-hopowo-rockowy zespół. Został założony w 2004 roku w Kijowie przez Andrija Chlywniuka, Andrija Samojła i Walentyna Matijuka. Od początku pełnowymiarowej rosyjskiej inwazji muzycy cały czas zbierają pieniądze na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy, a lider zespołu Andrij Chlywniuk wstąpił do wojska.
W październiku zespół wyruszy w trasę koncertową „Dronotour” po Europie. Muzycy odwiedzą Polskę, Czechy, Słowację i Węgry. Koncerty w Polsce odbędą się:
- 23 października – Lublin. Bilety można kupić pod linkiem.
- 29 października – Kraków. Bilety można kupić pod linkiem.
- 3 listopada – Warszawa. Bilety można kupić pod linkiem.
„Boombox zaprasza wszystkich na swoje koncerty. Zebraliśmy, zbieramy i będziemy nadal zbierać miliony hrywien, aby wesprzeć Siły Obrony Ukrainy. Każdy bilet, każda aukcja, każda zakupiona koszulka to darowizna. Nie zwlekaj, dołącz do jesiennego Dronotouru Boombox, zostań jednym z darczyńców Fundacji Andrija Chlywniuka. Do zobaczenia wkrótce” – napisał zespół na swojej stronie na Facebooku.
Festiwale
„Ukraińska Wiosna” w Poznaniu
2 października w Poznaniu rozpoczął się XVIII Festiwal Kultury Ukraińskiej „Ukraińska Wiosna”. Jest to jedno z największych wydarzeń w Polsce, które przybliża mieszkańcom i gościom miasta ukraińską sztukę, literaturę i współczesne trendy kulturalne.
W ramach festiwalu odbędzie się szereg wydarzeń: 3 października – prelekcja o Józefie Tischnerze i pokaz filmu „Jego oczami”, a także koncert „Hybrid Cartographies. Graphic and Sound”. 4 października: warsztaty „Dogadaj się ze sobą”, pokaz filmu „Szare pszczoły” oraz koncert zespołów „Try kroky w nicz”, „Wernyhora” i „GG HulayHorod”. 5 października – spotkania poetycko-muzyczne dla dzieci i dorosłych, warsztaty malarstwa petrykiwskiego, Finisaż wystawy fotografii „100 twarzy współczesnej fotografii ukraińskiej” oraz występ Marty Zwarycz ze spektaklem „Maski Ludowe” Teatru Berehynia.
Więcej o tegorocznym festiwalu – w artykule „Naszego Wyboru”.
Ukraiński Tydzień w Gdańsku
W czwartek, 9 października, w Gdańsku rozpocznie się tydzień kultury ukraińskiej. Przez siedem dni – do 16 października, odwiedzający to wydarzenie kulturalne będą mieli okazję zwiedzić wystawy, wziąć udział w warsztatach, spotkaniach autorskich, pokazach filmowych i koncertach.
Wśród zaproszonych twórców, artystów i autorów jest artystka Daria Alioszkina, muzyk Gordij Staruch, zespół „Haydamaky”, Tamara Horicha-Zernia, Maksym Kidruk, Ostap Ukrainec, Oleksandra Iwaniuk i inni.
Festiwal obywać się będzie w pięciu lokalizacjach:
- Ukraińska Biblioteka w Gdańsku (ul. Wita Stwosza 23),
- Galeria «Savchenko» (al. Grunwaldzka 504)
- Miasto Space (al. Grunwaldzka 355)
- Kino Kameralne Cafe (ul. Lektykarska 4)
- Oliwski Ratusz Kultury (ul. Opata Jacka Rybińskiego 25)
Udział w większości wydarzeń jest bezpłatny, ale niektóre wymagają wcześniejszej rejestracji. Niektóre wydarzenia są płatne, a cena biletów zaczyna się od 10 zł. Można je nabyć pod linkiem.
Więcej szczegółów o festiwalu i programie na wydarzeniu na Facebooku.
JarmaRock Fest w Gdańsku
W dniach 17 i 18 października w Gdańsku odbędzie się 49. edycja JarmaRock FEST, dorocznego festiwalu ukraińskiej muzyki i teatru. W tym roku wśród uczestników jest raperka i uczestniczka Eurowizji 2024 Alyona Alyona, a także przedstawiciel ukraińskiego post-punku SadSvit.
Przez dwa dni na scenie będzie można usłyszeć muzykę z gatunków etno, folk, rock, reggae, jazz i innych. Główny koncert zaplanowano na 18 października na godzinę 18:00.
Wydarzenia festiwalowe odbędą się w klubie B90 (ul. Elektryków 4). Wstęp płatny: bilety na festiwal można nabyć pod linkiem. Wstęp dla dzieci do 14 roku – bezpłatny.
Więcej o szczegółach festiwalu i informacje o wykonawcach – na stronie JarmaRock Fest na Facebooku.
Spektakle i pokazy filmów
Spektakl niezależnego teatru GAS we Wrocławiu
W dniach 11-12 października będzie prezentowany dokumentalny, performatywny monodram „Słodko- kwaśny”. Pokazy rozpoczynają się w sobotę o 19:00, a w niedzielę o 17:00.
Wydarzenie odbędzie się w sali Teatru Dramatycznego Laboratorium Instytutu Grotowskiego (Rynek Ratusz 27). Wstęp na spektakl jest płatny: bilety kosztują 40 zł (normalny) i 30 zł (ulgowy). Dzieci do lat 14 mają wstęp wolny. Po pokazach odbędzie się spotkanie z twórcami spektaklu.
„Słodko- kwaśny” to 70-minutowy spektakl opowiadający historię mieszkańców wsi Kysliwka w obwodzie charkowskim, doszczętnie zniszczonej przez wojska rosyjskie w latach 2022-2024. Scenariusz powstał na podstawie wywiadów z byłymi mieszkańcami Kysliwki, którzy obecnie mieszkają w różnych krajach świata i regionach Ukrainy. Organizatorzy zastrzegają, że spektakl porusza tematy drażliwe i oddziałuje na zmysły: wojna, zbrodnie wojenne, głośna muzyka i stroboskopy.
Więcej informacji o spektaklu – na stronie Instytutu im. J. Grotowskiego.
Ukraiński program na Warszawskim Festiwalu Filmowym
W dniach 10-19 października w Warszawie odbędzie się 41. Warszawski Festiwal Filmowy. W ciągu dziesięciu dni widzowie będą mogli obejrzeć 112 filmów fabularnych, w tym ukraińskie – „Człowiek wieczności”, „Wojna o sztukę”, „Jesteś Wszechświatem” – oraz polski film krótkometrażowy o Ukrainie – „Spójrz na dom swój”.
Warszawski Festiwal Filmowy (WFF) odbywa się od 1985 roku. W 2009 roku został wpisany na listę wydarzeń akredytowanych przez Międzynarodową Federację Stowarzyszeń Producentów Filmowych jako międzynarodowy festiwal filmowy o charakterze konkursowym. Podczas festiwalu prezentowane są nowości filmowe z Polski i świata. Ponadto, widzowie mogą zapoznać się z filmami przed ich wprowadzeniem do dystrybucji.
Pełny program festiwalu można znaleźć pod linkiem. Poniżej podajemy listę ukraińskich filmów, które są w programie.
„Jesteś Wszechświatem”
W piątek, 10 października, w kinie Varso odbędzie się projekcja filmu „Jesteś Wszechświatem” w reżyserii Pawła Ostrikowa.
Początek o 19:00. Bilety w cenie 50 zł można nabyć pod linkiem.
Film „Jesteś Wszechświatem” opowiada historię ukraińskiego kosmonauty Andrija, który podczas misji transportu odpadów nuklearnych jest świadkiem eksplozji niszczącej Ziemię. Pozostawiony sam sobie we Wszechświecie, otrzymuje sygnał od francuskiej astronautki Catherine, uwięzionej na odległej stacji. Podróż ratunkowa przeradza się w wzruszającą historię miłości, wsparcia i poszukiwania sensu życia po katastrofie.
„Spójrz na dom swój”
12 i 14 października w kinie Atlantic odbędzie się projekcja nakręconego w Polsce krótkometrażowego filmu Artema Raczkeliuka „Spójrz na dom swój”. Cena biletu wynosi 25 zł. Bilet można kupić pod linkiem.
Film opowiada historię Włada, Ukraińca mieszkającego z siostrą w Polsce. Kiedy dowiaduje się, że jego ojciec został powołany do wojska, powracają wspomnienia z przeszłości, od której próbował uciec.
„Wojna o sztukę”
„Wojna o sztukę” / „War on Art” – film o początku pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Aby chronić dzieła sztuki przed zniszczeniem, wolontariusze tworzą własną „armię”, ryzykując życie, by ratować artefakty i zachować tożsamość kulturową Ukrainy.
Projekcje odbędą się w kinie Atlantic 10, 11, 13 i 15 października. Bilety kosztują 25 zł. Można je kupić pod linkiem.
„Człowiek wieczności”
13, 15 i 16 października w Kinotece odbędzie się projekcja filmu „Człowiek wieczności”. Cena biletu wynosi 25 zł. Można go kupić pod linkiem.
„Człowiek wieczności” to debiutancki film fabularny ukraińskiego reżysera Iwana Nikołajczuka, adaptacja książki Myrosława Doczynca „Wieczny. Spowiedź na wygnaniu”. Film opowiada historię stuczteroletniego mężczyzny, który wspomina swoje życie w czasach wojen, samotności i przemian w Ukrainie XX wieku.
Pokaz filmu „Antarktyda”
W październiku w rozszerzonej dystrybucji pojawi się film „Antarktyda” ukraińskiego dziennikarza, prezentera i wideoblogera Antona Ptuszkina.
„Antarktyda” to film dokumentalny, którego fabuła koncentruje się na naukowcach pracujących na ukraińskiej stacji „Akademik Wernadski”. Film opowiada osobiste historie tych ludzi, ich codzienne życie i współistnienie ze zwierzętami. Fabuła porusza również aspekty pracy naukowców, wyzwań, z jakimi się borykają, oraz ich obserwacji klimatu.
Projekcje filmu odbędą się nie tylko w dużych miastach, ale także w mniejszych miejscowościach.
Informacje o projekcjach w innych miastach i zakup biletów – pod linkiem.
Film z cyklu „Trylogia Mazepy” i spotkanie z reżyserem Mykołoju Ridnym
4 października o 18:00 w Warszawie odbędą się pokazy filmów z cyklu „Trylogia Mazepy” – „Bitwa o Mazepę” (2023), „Droga Mazepy” (2025) i „Połtawa” (2025). Bilety na seans można kupić na tej stronie.
„Bitwa o Mazepę” to refleksja młodych aktorów nad wydarzeniami historycznymi. Na ekranie słychać teksty Byrona i Puszkina o hetmanie Iwanie Mazepie. Młodzi aktorzy czytają te teksty w formie bitwy rapowej.
„Droga Mazepy” to surrealistyczna fantazja muzyczna, wykorzystująca utwory zespołu „Liudska Podoba”. Film poświęcony jest badaniu transformacji płciowej Iwana Mazepy.
„Połtawa” to opowieść o bitwie pod Połtawą w 1709 roku i jej konsekwencjach dla współczesności.
Po projekcji filmu odbędzie się spotkanie z reżyserem Mykołą Ridnym. Dyskusja będzie prowadzona w języku angielskim.
Więcej o projekcji można dowiedzieć się pod linkiem.
Kraków. „Moje myśli są ciche”
4 października w krakowskim Kinie Paradox odbędzie się projekcja filmu Antonia Lukicza „Moje myśli są ciche”. To historia młodego realizatora dźwięku Wadyma. Po wielu porażkach w pracy i życiu osobistym dostaje szansę, by zacząć wszystko od nowa. Proste zadanie – nagranie głosów zakarpackich zwierząt – może być dla niego szansą na opuszczenie na zawsze „niewygodnej Ukrainy” i udanie się do „atrakcyjnej Kanady”, jak najdalej od problemów. Wszystko jednak okazuje się o wiele bardziej skomplikowane, gdy główną towarzyszką w nowej pracy okazuje się… matka Wadyma.
Projekcja odbędzie się o godzinie 16:30. Bilety są dostępne pod linkiem.
Więcej szczegółów na Facebooku.
Spotkania
Prezentacja książki „Moje kobiety” Julii Iluchy
5 października w Ukraińskim Domu w Warszawie odbędzie się spotkanie z ukraińską pisarką, dziennikarką i wolontariuszką ATO Julią Iluchą. Podczas spotkania zostanie zaprezentowana jej książka „Moje kobiety”.
Wstęp wolny, obowiązuje uprzednia rejestracja. Początek o 18:00.
„Moje kobiety” to zbiór krótkich utworów prozatorskich – opowiadań opisujących doświadczenia kobiet w realiach wojny. „Moje kobiety mówią banalnie i z lękiem. Moje kobiety dzielą ból i rozpacz. Moje kobiety wierzą i czekają. Moje kobiety płyną, choć ledwo utrzymują się na powierzchni. Moje kobiety znają cenę każdego dnia. Moje kobiety chcą, żeby cały świat ich wysłuchał i usłyszał. Moje kobiety starają się żyć mimo wszystko. Moje kobiety… Teraz należą również do ciebie” – pisze Julia Ilucha we wstępie do książki.
Zbiór ilustrują prace ukraińskich artystów, które powstały w czasie wojny.
W 2024 roku Julia Ilucha otrzymała nagrodę BBC Book of the Year. Książka „Moje kobiety” została już wydana we Włoszech, na Słowacji, w Austrii i USA.
Więcej o wydarzeniu – pod linkiem.
Czytanie poezji Tarasa Gembika
9 października w Warszawie odbędzie się wieczór poetycki, podczas którego będą czytane wiersze Tarasa Gembika. Wydarzenie odbędzie się z okazji prezentacji zbioru „Nieskończone teraz”. To dwadzieścia cztery wiersze napisane w ciągu dziesięciu lat po inwazji Rosji na Ukrainę. Czytaniu będzie towarzyszyć muzyka skomponowana przez Zoję Michajłową. Początek o godzinie 18:00. Wydarzenie odbędzie się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej.
Więcej informacji można znaleźć na stronie pod linkiem.
Taras Gembik – artystą, queerowy performer, stylista, aktywista i model. Przeprowadził się do Polski na studia w 2013 roku i od tej pory tu mieszka.
Finisaż wystawy ukraińskiego plakatu literackiego i wieczór poetycki
9 października odbędzie się finisaż wystawy ukraińskich plakatów literackich, prezentowanej w galerii „Dom” w siedzibie fundacji „Ukraiński Dom”. W ramach wydarzenia odbędzie się wieczór poetycki. Zaprezentowane zostaną wiersze autorskie i poezja ukraińskich literatów. Odbędzie się również sprzedaż plakatów aktualnie eksponowanych na wystawie.
Wstęp bezpłatny, obowiązuje uprzednia rejestracja. Początek o 19:00.
Więcej szczegółów pod linkiem.
Spotkanie z Oleksandrą Iwaniuk i prezentacja książki „Lekcje filozofii” w Warszawie, Gdańsku i Lublinie
W październiku ukraińska pisarka Oleksandra Iwaniuk przedstawi swoją nową książkę „Lekcje filozofii”. Książka będzie prezentowana w Warszawie, Gdańsku i Lublinie.
„Lekcje filozofii” to historia młodej kobiety Łesi Wiszni, która pracuje w szkole biznesu w Kijowie, pisze o przepisach kulinarnych i poszukuje własnej drogi do sukcesu. Jednak przypadkowe spotkanie z filozofem Serhijem Krymskim zmusza ją do ponownego przemyślenia swoich wartości i innego spojrzenia na relacje, w których się znajduje.
10 października książka zostanie zaprezentowana w Gdańsku w ramach Tygodnia Ukraińskiego. Wydarzenie odbędzie się w Bibliotece Ukraińskiej. Wstęp wolny po uprzedniej rejestracji. Początek o 19:00. Więcej o wydarzeniu – pod linkiem.
19 października prezentacja książki odbędzie się w Lublinie. Miejsce: ul. Zielona 3. Początek o 15:00. Więcej o wydarzeniu na wydarzeniu na Facebooku.
24 października o 18:30 prezentacja książki odbędzie się w Warszawie (siedziba Fundacji Ukraiński Dom). Więcej szczegółów podamy na stronie Fundacji Ukraiński Dom na Facebooku.
Warsztaty z książką „A teraz nie ma już kogo zapytać. Jak zbadać historię swego rodu?”
10 października w Ukraińskim Domu w Warszawie odbędą się warsztaty z książką Anny Nikołajewej „A teraz nie ma już kogo zapytać. Jak zbadać historię swego rodu?”. Początek o 18:30. Wstęp wolny, obowiązuje uprzednia rejestracja.
Uczestnicy spotkania będą rozmawiać o tym, jak przywrócić pamięć rodzinną i jak zachować ją dla przyszłych pokoleń. Na przykładzie książki dowiedzą się, od czego zacząć poszukiwania, jak pracować z archiwami i fotografiami, a nawet jak korzystać z testów DNA.
Więcej o wydarzeniu można dowiedzieć się pod linkiem.
Ostap Ukrainiec w Warszawie i Gdańsku
Podczas spotkań ukraiński pisarz, tłumacz i krytyk literacki Ostap Ukrainiec zaprezentuje swoją książkę „Alchemiczny dziennik”.
„Alchemiczny dziennik” Ostapa Ukraińca to książka stylizowana na XVII-wieczny rękopis, łącząca przepisy kulinarne, refleksje teologiczne i poszukiwania filozoficzne. Fabuła koncentruje się na fikcyjnym tekście kucharza biskupa Szumlańskiego, który poszukiwał idealnego smaku i sensu życia. Publikację wyróżnia barokowa symbolika, gra językiem i formą, a także mozaika wątków, w których przeplatają się kultura, historia i kuchnia.
11 października o 18:00 prezentacja książki odbędzie się w Warszawie. Wydarzenie odbędzie się w siedzibie Fundacji Ukraiński Dom. Więcej szczegółów na temat spotkania na stronie fundacji na Facebooku.
12 października o 17:00 prezentacja książki i sesja autografów odbędzie się w Gdańsku. Miejsce – Biblioteka Ukraińska. Wstęp wolny, po wcześniejszej rejestracji. Więcej szczegółów na Facebooku.
Spotkanie z ukraińskim poetą Iwanem Dawydenką
17 października o 18:00 w Ukraińskim Domu w Warszawie odbędzie się spotkanie z Iwanem Dawydenką. Spotkanie odbędzie się w ramach projektu „Dialog międzyjęzykowy w praktyce”. Spotkanie poprowadzi polska poetka i tłumaczka poezji ukraińskiej Aneta Kamińska. Wstęp wolny.
Iwan Dawydenko jest laureatem Nagrody Poetyckiej Silesius. Jest również autorem podcastu „Jak zostać Ukraińcem”, autorem zbioru wierszy „Halal” i redaktorem naczelnym magazynu literackiego „Malkontenty”.
Więcej o spotkaniu – pod linkiem.
Literacko-fotograficzne spotkanie z Myrosławem Łajukiem w Warszawie
W niedzielę 19 października odbędzie się spotkanie z ukraińskim pisarzem, autorem książki „Bachmut” Myrosławem Łajukiem. Spotkanie odbędzie się z tłumaczeniem na język polski.
Początek o 15:00. Wyadarzenie odbędzie się w Bibliotece Publicznej w Wesołej (ul. Praskiego Pułku WP 31). Obowiązują darmowe wejściówki pod linkiem.
Podczas spotkania autor opowie o Bachmucie, losach jego mieszkańców i żołnierzy, a także o tym, jak wojna w Ukrainie zmienia kulturę, pamięć i teraźniejszość. Po rozmowie z autorem, zwiedzający będą mogli obejrzeć wystawę zdjęć „Bachmut” autorstwa Danyła Pawłowa, fotoreportera The Ukrainians. Zdjęcia przedstawiają sceny z frontu, zniszczone krajobrazy i codzienne życie mieszkańców przyfrontowego miasta.
Więcej informacji – na wydarzeniu na Facebooku.
Wystawy
Wystawa Szóstego Kijowskiego Biennale 2025 „Bliski Wschód, Daleki Zachód”
3 października w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (ul. Marszałkowska 103) otwarto wystawę Szóstego Kijowskiego Biennale 2025 – „Bliski Wschód, Daleki Zachód”. Wystawa potrwa do 18 stycznia 2026 roku.
Projekt grupy kuratorskiej z sieci „LʼInternationale” łączy nowe prace współczesnych artystów z pracami ze zbiorów europejskich muzeów i galerii, między innymi z Arsenału Mysteckiego. Wystawa zgłębia powiązane ze sobą historie Europy Środkowo-Wschodniej, przestrzeni postsowieckiej i Bliskiego Wschodu, poruszając tematy wojny, praktyk kolonialnych, przemocy i oporu, a także roli sztuki w zachowaniu pamięci i kształtowaniu alternatywnych przyszłości.
Na wystawie prezentowane są prace artystów z różnych miast i regionów Europy i Bliskiego Wschodu, którzy badają doświadczenie wojny i sposoby jego przekształcenia na przyszłość. Dyrektorka Muzeum Sztuki Współczesnej Joanna Mytkowska podkreśla: „Wystawa ukazuje nie tylko traumatyczne obrazy wojny, ale także systemową strukturę przemocy, która sprawia, że konflikty pozostają bezkarne. Jest obszerna, imponująca wizualnie – filmy, instalacje, filmy fabularne, monumentalne obiekty – a jednocześnie skłania do refleksji”.
Wystawa podkreśla problem przesiedleń ludzi i artefaktów kulturowych, doświadczenia wygnania, ludobójstwa i imperialnych represji, przedstawiając jednocześnie nowe drogi solidarności i antyimperialnej wyobraźni politycznej.
Organizatorzy zastrzegają: niektóre prace mogą budzić silne emocje i intensywne uczucia.
Więcej informacji o wystawie – na stronie muzeum.
Wystawa ukraińskiego literackiego plakatu w Warszawie
Do 9 października w galerii „Dom” Ukraińskiego Domu w Warszawie można oglądać wystawę ukraińskich plakatów literackich z projektu „Litery w mieście”. Wystawa jest prezentowana przy ul. Zamenhofa 1. Wstęp wolny, bez potrzeby rejestracji.
„Ukraiński Plakat Literacki” to wystawa projektu „Litery w mieście”. Służy popularyzacji kultury ukraińskiej, a także ochronie i współczesnej interpretacji narodowych symboli wizualnych.
Na plakatach prezentowanych w Warszawie pojawiają się wersy ukraińskich pisarzy różnych epok – od tych, którzy kształtowali tożsamość kulturową w przeszłości, po tych, którzy dziś bronią jej na froncie i na tyłach.
Więcej informacji o wystawie – w artykule Naszego Wyboru.
Wystawa „W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie” w Łodzi
Do 1 lutego 2026 roku w Muzeum Sztuki w Łodzi (ul. Ogrodowa 19) będzie można oglądać wystawę „W oku cyklonu. Modernizm w Ukrainie”.
Wstęp płatny. Bilety kosztują 20 zł (normalny), 10 zł (ulgowy) i 1 zł (dla dzieci i młodzieży w wieku 8-16 lat). Można je nabyć pod linkiem.
Wystawa opowiada o ukraińskich artystach modernistycznych i o tym, jak starali się przywrócić Ukrainie tożsamość kulturową poprzez sztukę. Przez wiele stuleci ziemie ukraińskie wchodziły w skład różnych imperiów. Jednak w okresach, gdy Ukraina cieszyła się większą swobodą, rozwijała się również kultura narodowa. Artyści i pisarze kształtowali tożsamość ukraińską, która umocniła się w XIX wieku. Dzięki mieszaniu się kultur – ukraińskiej, polskiej, rosyjskiej, żydowskiej i innych – wyłoniła się unikalna lokalna tradycja. Ukraiński modernizm rozwijał się w bardzo trudnych czasach – podczas I wojny światowej, rewolucji 1917 roku, krótkiej niepodległości Ukraińskiej Republiki Ludowej, a później po podziale ziem ukraińskich między Związek Radziecki i Polskę. Pomimo tych trudności, to właśnie wtedy kultura ukraińska przeżyła prawdziwy rozkwit.
„W oku cyklonu” to jedna z najobszerniejszych wystaw poświęconych ukraińskiemu modernizmowi. Jest to wystawa objazdowa, która gościła już w Wiedniu, Madrycie i Londynie. Obecna wystawa zawiera zaktualizowany wybór dzieł z trzech ukraińskich muzeów, prezentowanych obok dzieł z kolekcji awangardowej Muzeum Sztuki w Łodzi oraz kolekcji prywatnych.
Więcej informacji o wystawie – na stronie muzeum.
Poznań. Wystawa eksponatów z kijowskiego Muzeum Chanenków
Do 14 grudnia w Muzeum Narodowym w Poznaniu (al. Marcinkowskiego 9) można oglądać wystawę malarstwa z Muzeum Chanenków w Kijowie.
Bilety w cenie 1 zł (dla uczniów i studentów), 13 zł (ulgowy) i 20 zł (normalny) można nabyć w kasie muzeum.
Na wystawie znajdzie się 37 obrazów z muzeum, które zostały sprowadzone do Warszawy na prośbę dyrekcji Muzeum Chanenków w Kijowie, którego fasada mocno ucierpiała podczas rosyjskiego ataku na stolicę Ukrainy w październiku 2022 roku.
Wśród prezentowanych dzieł znajdą się m.in. „Portret Stanisława Augusta w stroju Henryka IV” pędzla Elisabeth Vigée-Lebrun, namalowany w 1797 roku w Petersburgu, będący jednym z dwóch ostatnich wizerunków króla, „Martwa natura z melonami” Giovanniego Battisty Ruoppolo, „Pejzaż zimowy” Geisbrechta Leytensa oraz inne obrazy. Wcześniej wystawa była prezentowana na Zamku Królewskim w Warszawie.
Szczegółowe informacje – na stronie Muzeum Narodowego w Poznaniu.
Wystawa „Euromarzenia” Marty Romankiw w Elblągu
Do 31 października w Elblągu będzie można oglądać wystawę Marty Romankiw „Euromarzenia”. Prace można oglądać w Galerii El (ul. Kuśnierska 6).
Projekt podejmuje temat doświadczeń migrantów we współczesnej Europie, ich aspiracji i ograniczeń w życiu politycznym i społecznym. Na wystawie prezentowana jest wielokanałowa instalacja wideo „Eurowarsztat” oraz instalacja „Pracujemy uczciwie i chcemy być uczciwie traktowane” z megafonami i zapisem wideo marszu ukraińskich kobiet pracujących w Polsce w sferze opieki.
Wystawa jest otwarta dla publiczności od poniedziałku do czwartku w godzinach 10:00 -18:00. W piątki i weekendy w godzinach 10:00-19:00. Bilet wstępu kosztuje 15 zł (normalny), 8 zł (ulgowy). Bilety można kupić w kasie galerii. Więcej informacji o biletach pod linkiem.
Więcej informacji o wystawie – na stronie galerii.
Wystawa „Powtarzajcie za mną II” w Kaliszu
Od października w Kaliszu będzie można oglądać wystawę „Powtarzajcie za mną II”, autorstwa Open Group, w skład której wchodzą Jurij Bilej, Pawło Kowacz i Anton Varga.
Można ją oglądać do 20 listopada w Galerii Sztuki im. Jana Tarasina przy placu Świętego Józefa 5. Wstęp wolny.
Wystawa prezentuje dwukanałową instalację wideo, po raz pierwszy pokazaną w Pawilonie Polskim na Międzynarodowej Wystawie Sztuki La Biennale di Venezia w 2024 roku. Praca jest poświęcona doświadczeniu wojny i wygnania, odtworzonemu poprzez odgłosy broni, które imitują świadkowie – cywilni uchodźcy z Ukrainy.
Wystawa przeznaczona jest dla widzów dorosłych. Organizatorzy przestrzegają, że prezentacja zawiera głośne efekty dźwiękowe i porusza tematy trudne emocjonalnie.
Szczegóły wystawy – na stronie galerii.
Wystawa Jana Baczyńskiego „Radość. Śmieci. Zmartwychwstanie” w Warszawie
Do 11 października w galerii Polana Institute (ul. Noakowskiego 16/35) w Warszawie można oglądać wystawę ukraińskiego artysty Jana Baczyńskiego „Radość. Śmieci. Zmartwychwstanie”.
Wystawa jest czynna od wtorku do czwartku (16:00-19:00) oraz w sobotę (12:00-19:00).
Wystawa prezentuje serię obiektów tekstylnych, które powstały w latach 2022–2025 w kontekście przymusowego wysiedlenia artysty podczas wojny na Ukrainie. Prace wykorzystują przedmioty osobiste i znalezione elementy życia codziennego, które są nośnikami pamięci, tożsamości i więzi z utraconym domem. Artysta zgłębia tematykę przynależności, straty, ciała i pamięci, przekształcając osobiste doświadczenia w strukturę zbiorową za pomocą tkanin, obiektów, tekstu i wideo.
Więcej informacji o wystawie – pod linkiem.
Wystawa „Voices from Ukraine. Landscapes”
W październiku w dwóch miastach w Polsce – Lublinie i Wrocławiu będzie można oglądać wystawę „Głosy z Ukrainy”.
- Do 16 listopada wystawę będzie można oglądać w Galerii Labirynt w Lublinie (ul. Jerzego Popiełuszki 5).
- Do 25 stycznia wystawa będzie eksponowana we Wrocławiu w Galerii BWA (ul. Piłsudskiego 105).
W tworzeniu projektu wzięło udział ponad 30 współczesnych ukraińskich artystów, miedzy inymi: Kateryna Alijnyk, Katia Buczacka, Wasylyna Burianyk, Nikita Kadan, Żanna Kadyrowa, Włodko Kaufman, Kinder Album, Sofia Kozłowa, Jana Kononowa, Jewhen Korszunow, Pawło Kowacz, Wołodymyr Kuzniecow, Sasza Kurmaz.
Wystawa przedstawia artystyczną refleksję nad kryzysami współczesnego świata z perspektywy Ukrainy, która mierzy się z rosyjską militarną agresją. Prace odzwierciedlają zarówno osobiste doświadczenia wojny, jak i szerszy kontekst zagrożeń dla demokracji, wolności i środowiska. Wystawa ukazuje, jak wojna wpływa na codzienne życie, wyobraźnię i przyszłość Europy, a także podkreśla rolę sztuki jako formy oporu i przestrzeni do wyobrażania możliwych scenariuszy przyszłości.
Dowiedzieć się więcej o wystawie i obejrzeć niektóre prace można na stronie BWA Wrocław Galerie Sztuki Współczesnej.
Diana Prudnyk, Tetiana Sharapova