Już tradycyjnie redakcja „Naszego Wyboru” przygotowała wybór wydarzeń ukraińskich w Polsce, które odbędą się w sierpniu 2025 roku. Wśród nich znajdą się koncerty Ukraińskiej Orkiestry Wolności oraz Dili, pokazy filmów „Modlitwa za hetmana Mazepę” i „Step”, festiwal literacki w Przemyślu, wystawy, spotkania i wiele innych.
Koncerty
Ukrainian Freedom Orchestra
Ukrainian Freedom Orchestra – orkiestra, która powstała w 2022 roku z inicjatywy Polskiej Opery Narodowej i Metropolitan Opera w Nowym Jorku na znak solidarności z narodem ukraińskim walczącym z rosyjską agresją. W skład orkiestry wchodzą ukraińscy muzycy: ci, którzy zostali zmuszeni do opuszczenia Ukrainy w wyniku wojny, ci, którzy pozostali w kraju, a także ci, którzy na co dzień pracują w europejskich orkiestrach. Wśród nich są muzycy Kijowskiej Opery Narodowej, Narodowej Orkiestry Symfonicznej Ukrainy, Lwowskiej Orkiestry Filharmonicznej i Opery Charkowskiej. Ideową inspiratorką i dyrygentką Ukraińskiej Orkiestry Wolności jest światowej sławy kanadyjska dyrygentka ukraińskiego pochodzenia – Keri-Lynn Wilson.
W sierpniu Ukrainian Freedom Orchestra wyruszy już na czwarte światowe tourne. Pierwsze występy odbędą się w Polsce, a następnie w Szwajcarii, Litwie, Łotwie, w Rumunii, Holandii i Anglii. W Polsce koncerty odbędą się:
- 14 sierpnia – Warszawa. Bilety można kupić pod linkiem;
- 16 sierpnia – Wrocław. Bilety można kupić pod linkiem.
„Już po raz czwarty od początku brutalnej rosyjskiej inwazji wyruszamy w trasę koncertową, aby głosić prawo Ukrainy do samostanowienia” – mówi Keri-Lynn Wilson.
Podstawą tegorocznego programu będzie Symfonia nr 5 Ludwiga van Beethovena. Utwór ten powstał w czasie wojny i osobistego kryzysu kompozytora. W XX wieku symfonia stała się symbolem walki z nazizmem. Muzycy mają nadzieję, że symfonia stanie się również symbolem ukraińskiego oporu.
Podczas koncertów orkiestra zaprezentuje również suitę z opery „Matki Chersonia” ukraińskiego kompozytora Maksyma Kołomyjca. Utwór dedykowany jest ukraińskim kobietom, które zmuszone były przemierzyć prawie 5 tysięcy kilometrów, przemieszczając się przez okupowane terytoria, aby uwolnić swoje dzieci, nielegalnie przetrzymywane przez rosyjskie władze.
Orkiestra wykona również ponownie utwór „Bucza. Lacrimosa”, upamiętniający Ukraińców poległych w Buczy. Jego autorką jest słynna ukraińska kompozytorka Wiktoria Poliowa. W 2024 roku wykonanie tego utworu rozpoczynało każdy koncert orkiestry.
Oprócz tego, Rachel Willis-Sorensen wykona „Preludium i Liebestod” z opery „Tristan i Izolda” Richarda Wagnera. Orkiestra zagra również utwór „Cztery ostatnie pieśni” Richarda Straussa.
Koncert Marii Yaremak w Krakowie
Maria Yaremak jest ukraińską kompozytorką, pianistką, aranżerką i redaktorką nutową. Współpracowała z międzynarodowymi projektami muzycznymi, między innymi takimi jak Cadenza European Art Productions, Leopolis Jazz Fest, Lviv MozArt. Jest założycielką projektów „Muzycznyj wideoportret” i „Jak zwuczyt swit”. Od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę zorganizowała ponad 40 koncertów charytatywnych na rzecz Ukrainy w różnych krajach.
14 sierpnia Maria Yaremak wystąpi w Krakowie z programem muzycznym „Ukraińska fantazja”. Występ odbędzie się w kawiarnio – księgarni „NIĆ”. Początek o godzinie 19:00. Bilety można kupić pod linkiem lub w dniu koncertu przy wejściu. Wtedy jednak cena biletu wyniesie 80 zł, a nie 65 zł.
Więcej o koncercie można dowiedzieć się na Facebooku.
Eduard Prystupa (Dilya) w Krakowie
17 sierpnia w Krakowie wystąpi Eduard Prystupa, ukraiński kompozytor, multiinstrumentalista, wokalista i producent. Jest on byłym członkiem zespołu TNMK.
Koncert odbędzie się w kawiarnio – księgarni „NIĆ”. Początek o godzinie 18:00. Wstęp wolny, ale datki są mile widziane.
W programie koncertu znajdą się przeboje zespołu TNMK oraz autorskie kompozycje Eduarda Prystupy. Więcej o koncercie – pod linkiem.
Koncert świąteczny z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy w Warszawie
Inicjatywa społeczna „Euromajdan-Warszawa” po raz kolejny organizuje obchody Dnia Niepodległości Ukrainy. Wydarzenie odbędzie się 24 sierpnia na Placu Zamkowym.
W programie wydarzenia jest ceremonia wręczenia nagrody „Stand with Ukraine”, uczczenie pamięci poległych i wyrażenie wdzięczności żołnierzom. Zaplanowano również występy muzyczne. Informacje o wykonawcach zostaną podane później.
Więcej szczegółów na wydarzeniu na Facebooku.
Dovi
Dovi – prawdziwe nazwisko Andrij Wdowiczenko – to ukraiński piosenkarz pop, gitarzysta i producent muzyczny. Współpracuje z Jerry Heil, Kalushem, Skofką, Aloną Aloną, Yaktak i Dorofeevą. Jego największe hity to „Czekaje wdoma” (wydany we współpracy z Yaktak) i „Spokijno”.
Na przełomie sierpnia i września Dovi wyruszy w trasę koncertową po Europie, podczas której planowane są koncerty w Polsce. Występy odbędą się:
- 28 sierpnia – Warszawa. Bilety można kupić pod linkiem.
- 30 sierpnia – Kraków. Bilety można kupić pod linkiem.
- 31 sierpnia – Poznań. Bilety można kupić pod linkiem.
- 6 września – Gdańsk. Bilety można kupić pod linkiemм.
Projekcje filmów
Open Air Ukrainian Film Festival w Warszawie
W Warszawie trwa czwarty Open Air Ukrainian Film Festival, w ramach którego odbywają się bezpłatne pokazy filmów ukraińskich. Wstęp na seanse jest bezpłatny (należy jednak przyjść wcześniej, aby zdążyć zająć miejsce). Filmy będą wyświetlane na tarasie lokalu „Pijana Wiśnia”, zlokalizowanego u zbiegu ulic Emilii Plater i Świętokrzyskiej.
Ostatni dzień tegorocznego festiwalu przypada na 12 sierpnia. Widzowie obejrzą blok filmów krótkometrażowych. Początek o godzinie 20:30. Więcej szczegółów –
Filmy ukraińskie na festiwalu filmowym „Pod wspólnym niebem” w Warszawie
27 sierpnia w ramach festiwalu filmowego „Pod Wspólnym Niebem” będą pokazane dwa ukraińskie filmy – „Jesteśmy w domu” i „Stepne”. Projekcja rozpocznie się o 20:00 w Centrum Myśli Jana Pawła II. Wstęp wolny.
„Stepne” – to film, który zwyciężył na ostatnim festiwalu Ukraina. Jak zauważyło jury festiwalu, film zachwyca precyzją dramaturgii i filmową poetyką opowieści o świecie, który nieuchronnie odchodzi w zapomnienie – skazanym na zagładę przez czas. Wielowątkowa, głęboko ludzka historia z wrażliwością analizuje traumy pokoleń i stawia pytanie o to, czym tak naprawdę jest rozwój.
Film „Stepne” to pełnometrażowy debiut reżyserki Mariny Vrody, która w 2011 roku otrzymała „Złotą Palmę” na Festiwalu Filmowym w Cannes za krótkometrażowy film „Cross-country”. Film „Stepne” otrzymał już nagrodę za najlepszą reżyserię oraz nagrodę FIPRESCI na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Locarno (Szwajcaria). To historia mężczyzny, który wraca z dużego miasta do ukraińskiej wsi Stepne, aby zaopiekować się umierającą matką. Przed śmiercią matka opowiada mu o rzeczach zakopanych w stodole. To one zmuszają bohatera do wspomnienia przeszłość i przemyślenia swego życia na nowo.
Jak napisał o filmie krytyk filmowy Jay Weisberg z „The Film Verdict”, „Stepne” to głęboka refleksja nad stratą – matki, więzi z ziemią, tradycyjnego życia – smutne uznanie niemal wymarłego stylu życia na wiejskich terenach północno-wschodniej Ukrainy, pozornie nietkniętych rosyjską inwazją. „Granica między narracją a etnografią przesuwa się, a film osiąga swój szczyt w scenach przypominających dokument, którym mądrze dano czas na rozwinięcie. Chociaż obecna wojna nie jest bezpośrednio wspomniana, a wydarzenia mogły mieć miejsce jeszcze przed inwazją, fakt, że jest to film ukraiński, praktycznie gwarantuje mu wielki sukces na festiwalach” – zauważył krytyk.
„Jesteśmy w domu” – film dokumentalny w reżyserii Antona Czystiakowa. Opowiada historię dzieci z różnych stron Ukrainy, które w wyniku wojny trafiły do miasta Skole w obwodzie lwowskim. Wśród nich znajduje się dwunastoletnia dziewczynka z Charkowa, której dom został zniszczony, czy dwóch braci, którzy dobrze znają się na polityce i zbierają fundusze na odbudowę miasta. Są tu także inne historie, które ukazują głębię dziecięcych doświadczeń związanych z wojną. Głosu w filmie użyczył brytyjski aktor Stephen Fry.
„Uwieczniając ważny fragment życia tych dzieci, byliśmy świadkami walki i woli małych bohaterów, którzy w obliczu niesprawiedliwych okoliczności znaleźli odwagę, by przekuć tragedię w szansę” – powiedział reżyser filmu w wywiadzie dla telewizji Suspilne.
Więcej o pokazach – pod linkiem.
Festiwale
Festiwal literacki „Miasto z rzeką” w Przemyślu
W dniach 14-17 sierpnia w Przemyślu odbędzie się festiwal literatury ukraińskiej i polskiej „Miasto z rzeką”. Wstęp na wszystkie wydarzenia festiwalowe jest bezpłatny. W tym roku festiwal odbędzie się po raz pierwszy.
W programie festiwalu znajdą się spotkania z ukraińskimi i polskimi pisarzami, takimi jak Andrij Lubka, Anastazja Łewkowa, Katarzyna Ryrych czy Małgorzata Lebda. Zaplanowano również warsztaty, poranną kawę z pisarzami, przejażdżki rowerowe, czytania performatywne i inne atrakcje. Pełny program festiwalu jest dostępny pod linkiem.
„Miasteczko festiwalowe rozciągnie się po dwóch stronach Sanu – rzeki, która dotąd częściej dzieli, niż łączy. My chcemy to zmienić. Spotkamy się więc w mieście zwróconym ku rzece, w dwugłosie polsko-ukraińskim, wśród różnorodnych twórców i twórczyń. Tworzymy ten festiwal jako Przemyślanki i Przemyślanie z wyboru, a także sojusznicy z całej Polski i Ukrainy – z potrzeby rozmowy, z pragnienia rozwoju, z odwagą i autentycznością” – czytamy w opisie wydarzenia.
Więcej szczegółów – pod linkiem.
Europejskie Dni Dobrosąsiedztwa na polsko-ukraińskiej granicy
W dniach 15-16 sierpnia 2025 roku w miejscowościach Korczmin, Krzywica, Liski i Białystok (wieś)odbędą się kolejne Europejskie Dni Dobrosąsiedztwa.
Europejskie Dni Dobrosąsiedztwa to doroczna inicjatywa Fundacji Kultury Duchowej Pogranicza, realizowana od 2004 roku na pograniczu polsko-ukraińskim. Celem wydarzenia jest budowanie więzi między społecznościami pogranicza Ukrainy i Polski poprzez modlitwę oraz wzajemne poznanie kultur i tradycji. Obowiązkowym elementem każdych Dni Dobrosąsiedztwa jest otwarcie tymczasowego przejścia na granicy polsko-ukraińskiej. Tegoroczne hasło brzmi „Pamięć, która łączy”.
W piątek i sobotę z Lublina zostaną zorganizowane autobusy dowożące uczestników na miejsce wydarzenia.
Program wydarzeń:
15 sierpnia 2025 roku (piątek)
Liski / Białystok / Krzywica:
- 10:00 – modlitwa za zmarłych na cmentarzu w Krzywicy
- 12:00 – Liturgia w cerkwi w Liskach i modlitwa za zmarłych;
- 13:30 – uczczenie pamięci ks. Ripeckiego na cmentarzu w Liskach, przejście do wsi Białystok;
- 15:00 – modlitwa za zmarłych we wsi Białystok, poświęcenie wody w źródle w miejscu odpustowym;
16 sierpnia 2025 roku (sobota)
Korczmin / Krzywica;
Uroczystości na granicy ku czci Matki Bożej Korczmińskiej;
- 9:00 – Nabożeństwo do Bogurodzicy w cerkwi w Korczminie
- 10:00 – Spotkanie na granicy
- 10:30 – Uroczysta Liturgia przy cudownym źródle, poświęcenie wody i kwiatów
- 12:00 – Program artystyczny: występy zespołów folkowych, jarmark twórców ludowych
- 15:00 – Poświęcenie krzyża i modlitwa za zmarłych na starym cmentarzu w Ulhówku
- 18:00 – Zamknięcie tymczasowego przejścia granicznego
Więcej szczegółów pod linkiem.
Międzykulturowy festiwal Skovoroda Fest we Wrocławiu
23 sierpnia we Wrocławiu odbędzie się festiwal międzykulturowy Skovoroda Fest. Wstęp na imprezę wolny, ale wymagane jest pobranie bezpłatnej wejściówki. Festiwal rozpocznie się 23 sierpnia o godzinie 14:00 i potrwa do północy. Miejsce festiwalu – Czasoprzestrzeń.
W programie festiwalu zaplanowano:
- występy muzyczne;
- warsztaty kreatywne;
- jarmark rękodzieła i lokalnych produktów;
- dania kuchni różnych narodów świata;
- gry, animacje, zajęcia dla rodzin;
- strefy wolontariatu i organizacji pozarządowych.
Szczegółowy program już wkrótce. Można go będzie śledzić na Facebooku.
Tydzień sztuki ukraińskiej w Poznaniu
W sierpniu w Poznaniu po raz czwarty odbędzie się festiwal Tydzień Sztuki Ukraińskiej. W tym roku rozpocznie się on 20 sierpnia i potrwa do 31 sierpnia. Program:
- 20 sierpnia, 18:00 – Wernisaż wystawy „Chata za wsią” Józefa Ignacego Kraszewskiego.
- 22 sierpnia, 17:00 – Dzień Poezji: Wasyl Stus – głos sumienia.
- 23 sierpnia, 12:00 – Wystawa rysunków dzieci i plenerowy spektakl „Koza-Dereza”.
- 24 sierpnia, 16:00 – Koncert z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy
- 29 sierpnia – Dzień Performansu. Wymagana jest wcześniejsza rejestracja. Aby to zrobić, należy napisać na e-mail [email protected].
- 30 sierpnia – Plener akwarelowy w Ogrodzie Botanicznym
Wstęp na wszystkie wydarzenia jest bezpłatny. Więcej szczegółów można znaleźć na Facebooku.
Wystawy
Wrocław. Wystawa „Książki z kościoła jezuitów w lwowskiej Bibliotece im. Wasyla Stefanyka”
Od 11 lipca w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu jest prezentowana wystawa „Ukryte – odkryte. Książki z kościoła jezuitów w lwowskiej Bibliotece im. Wasyla Stefanyka”. Prezentuje ona 50 tomów ze zbiorów Biblioteki im. W. Stefanyka Narodowej Akademii Nauk Ukrainy we Lwowie. Są to książki ukraińskie, polskie, niemieckie, ormiańskie i żydowskie.
Wystawę uzupełniają zdjęcia Danuty Kaczyńskiej, wykonane w pomieszczeniach kościoła jezuitów w czasie, gdy pełnił on funkcję magazynu książek, a także podczas transportu książek do biblioteki. Wystawa potrwa do 31 sierpnia. Wstęp wolny. Wystawę można zwiedzać od wtorku do niedzieli w godzinach 9:30–17:30.
Więcej szczegółów – na stronie.
Wrocław. Wystawa „Kresy Europy. Ze skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego”
Od 5 kwietnia w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu, w Arsenale Miejskim (ul. Antoniego Cieszyńskiego 9), będzie można oglądać wystawę „Kresy Europy. Ze Skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego”. Wystawa będzie czynna do 28 grudnia 2025 roku. Można ją zwiedzać od środy do soboty w godzinach 11:00-17:00 oraz w niedzielę w godzinach 10:00-18:00. Bilety wstępu kosztują 15 zł (normalny) i 10 zł (ulgowy).
Wystawa „Kresy Europy. Ze Skarbca Lwowskiego Muzeum Historycznego” prezentuje ponad 600 eksponatów ze zbiorów Muzeum Historycznego Lwowa. Po raz pierwszy w Polsce wystawa została zaprezentowana w Muzeum Narodowym w Lublinie, skąd przeniosła się do Wrocławia.
Ekspozycja prezentuje szeroki wachlarz zabytków, które przypominają o wspólnym dziedzictwie kulturowym Polski i Ukrainy. Jednym z najcenniejszych eksponatów jest XVI-wieczny portret Roksolany, żony Sulejmana Wspaniałego, porwanej przez Tatarów z przedmieść Lwowa i sprzedanej na bazarze do haremu sułtana.
„Ona – Krym, Ona – Świat” w Przemyślu
W ramach Festiwalu Literackiego „Miasto z rzeką” w Przemyślu (szczegóły powyżej) 13 sierpnia o godzinie 17:00 odbędzie się wernisaż wystawy „Ona – Krym, Ona – Świat”, poświęconej kobietom ze społeczności krymskotatarskiej. To opowieść o wkładzie kobiet w kulturę, sztukę, historię i życie publiczne.
Wystawa łączy kolaże portretowe i dokumentalne z osobistymi historiami, wyzwaniami i osiągnięciami bohaterek. Wystawa będzie prezentowana w Domu Ludowym (Domu Ukraińskim). Podczas wernisażu odbędzie się oprowadzanie kuratorskie Khalila Khalilova oraz pokaz filmu dokumentalnego „Jestem Tatarką Krymską. Ayshe” Eldara Khalila i Fatimy Osman.
Więcej szczegółów na Facebooku.
Poznań. Wystawa eksponatów z kijowskiego Muzeum Chanenków
Od 28 sierpnia w Muzeum Narodowym w Poznaniu będzie eksponowana wystawa obrazów z Muzeum Chanenków w Kijowie. Będzie ona czynna do 14 grudnia. Na wystawie znajdzie się 37 obrazów z muzeum, które zostały sprowadzone do Warszawy na prośbę dyrekcji Muzeum Chanenków w Kijowie, którego fasada mocno ucierpiania podczas rosyjskeigo ataku na stolicę Ukrainy w październiku 2022 roku.
Wśród prezentowanych dzieł znajdą się m.in. „Portret Stanisława Augusta w stroju Henryka IV” pędzla Elisabeth Vigée-Lebrun, namalowany w 1797 roku w Petersburgu, będący jednym z dwóch ostatnich wizerunków króla, „Martwa natura z melonami” Giovanniego Battisty Ruoppolo, „Pejzaż zimowy” Geisbrechta Leytensa oraz inne obrazy. Wcześniej wystawa była prezentowana na Zamku Królewskim w Warszawie.
Szczegółowe informacje zostaną podane później na stronie Muzeum Narodowego w Poznaniu .
Spotkania
Prezentacja książki „Drzewo, które stało się gitarą” w Warszawie i Krakowie
„Drzewo, które stało się gitarą” to książka Natalii Korop, stworzona z myślą o dzieciach w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Opowiada o sile muzyki, marzeniach, stracie i wewnętrznej odbudowie. W ramach prezentacji Natalia Korop nie tylko przeczyta fragmenty książki, ale także opowie o historii powstania instrumentów muzycznych i przeprowadzi twórczą improwizację muzyczną.
5 sierpnia w Warszawie odbędzie się spotkanie z Natalią Korop i prezentacja książki. Wydarzenie odbędzie się w Fundacji Ukraiński Dom. Początek o godzinie 17:00. Wstęp wolny po wcześniejszej rejestracji. Więcej szczegółów na Facebooku.
6 sierpnia spotkanie i prezentacja książki odbędzie się w kawiarnio – księgarni NIĆ w Krakowie. Początek o 18:30. Wstęp wolny. Więcej szczegółów pod linkiem.
Natalia Korop jest ukraińską autorką tekstów piosenek, muzykiem i założycielką projektu muzycznego „Afrodyzjak”.
„Podróż śladami Jerzego Nowosielskiego”: wycieczka do Gurowa Iławeckiego i Kętrzyna
9 sierpnia odbędzie się jednodniowa wycieczka „Podróż Śladami Jerzego Nowosielskiego” do Górowa Iławeckiego i Kętrzyna. Wyjazd o 6:10 z Warszawy. Cena – 229 zł (206 zł dla dzieci).
Wycieczka będzie poświęcona Jerzemu Nowosielskiemu – polskiemu artyście ukraińskiego pochodzenia, ikonografowi, grafikowi, scenografowi, teoretykowi sztuki i prawosławnemu teologowi. W ramach wycieczki uczestnicy zwiedzą cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego, gotycki zamek krzyżacki, Muzeum im. Wojciecha Kętrzyńskiego, cerkiew Narodzenia Najświętszej Marii Panny oraz szereg innych miejsc związanych z życiem i twórczością Jerzego Nowosielskiego.
Aby wziąć udział w wycieczce, należy wcześniej zarezerwować miejsce. Liczba miejsc jest ograniczona. Aby zapisać się na wycieczkę należy zadzwonić pod numer 607-165-873 lub napisać e-mail na adres [email protected].
Więcej szczegółów – na Facebooku.
Autorska prezentacja książki Anny Gruver „Nieruchomość” w Ukraińskim Domu w Warszawie
12 sierpnia 2025 roku o godzinie 18:30 w Ukraińskim Domu w Warszawie odbędzie się prezentacja książki „Nieruchomość» autorstwa ukraińskiej pisarki, poetki, eseistki i tłumaczki Anny Gruver. Wstęp wolny. Więcej szczegółów na stronie Ukraińskiego Domu na Facebooku.
„Nieruchomość” to opowieść o studentce z Kijowa, która przyjeżdża do Krakowa, aby wziąć udział w międzynarodowym projekcie badawczym poświęconym życiu migrantów. Podczas podróży bohaterka spotyka się z cudzym bólem i ludzkimi tragediami. Akcja rozgrywa się w 2019 roku, w przededniu pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie.
Wspólne wykonanie hymnu narodowego Ukrainy w Warszawie
Z okazji Dnia Niepodległości, Ukraiński Dom organizuje wspólne odśpiewanie hymnu narodowego i zbiórkę pieniędzy na pomoc dla Ukrainy. Wydarzenie rozpocznie się 24 sierpnia o godzinie 12:00 przy ul. Zamenhofa 1. Organizatorzy zachęcają do założenia wyszywanych koszul lub innych narodowych strojów.
Więcej szczegółów już wkrótce na stronie Ukraińskiego Domu na Facebooku.
Przygotowała Tetiana Szarapowa