Maj z ukraińską kulturą. Zapowiedzi ukraińskich wydarzeń w Polsce – Nasz Wybir – Portal dla Ukraińców w Polsce

Maj z ukraińską kulturą. Zapowiedzi ukraińskich wydarzeń w Polsce

Yulia Kyrychenko
7 maja 2024
Maj z ukraińską kulturą. Zapowiedzi ukraińskich wydarzeń w Polsce
Materiał ten jest dostępny również w języku ukraińskim
Цей текст також можна прочитати українською мовою

Redakcja „Naszego Wyboru” już tradycyjnie przygotowała wybór ukraińskich wydarzeń w Polsce, które odbędą się w maju 2024 roku. Są to między innymi koncerty, wystawy, prezentacje literackie, pokazy filmowe i spektakle teatralne.

Koncerty

Onuka

7 maja w Warszawie odbędzie się koncert ukraińskiego zespołu Onuka. Będzie to pierwszy występ w ramach nowego europejskiego tourne. 

Bilety można kupić pod linkiem. Część dochodów ze sprzedaży biletów zostanie przeznaczona na zakup sprzętu medycznego dla wojskowych medyków.

Onuka to ukraiński zespół electro-folkowy, który w swojej twórczości łączy nowoczesną muzykę pop, tradycyjny ukraiński folk i elektronikę. Projekt powstał w wyniku współpracy producenta muzycznego Jewhenija Fiłatowa (The Maneken) z Natalią Żyżczenko – byłą wokalistką zespołów Tomato Jaws i Kooq. W swoich utworach muzycy łączą muzykę elektroniczną z żywym brzmieniem tradycyjnych ludowych instrumentów – sopiłki, bandury, bębna, trembity i cymbałów. 

Kraków. Festiwa l4 Tradycji – Ukraińska Muzyka Prawosławna i Ludowa 

Filharmonia Krakowska zaprasza na koncert, poświęcony ukraińskiej muzyce prawosławnej i ludowej, który odbędzie się 7 maja 2024 roku o godzinie 19:30. Koncert jest częścią Festiwalu 4 Tradycji, który odzwierciedla różnorodność kulturową i dziedzictwo dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

W programie utwory ukraińskich kompozytorów Mykoły Dyleckiego, Mykoły Leontowycza, Kyryła Stecenka, Jewhena Stankowycza, Hanny Hawrylec, Oleny Czmut i innych.

Bilety można kupić pod linkiem.

Warszawa. Koncert lwowskiego fortepianowego sekstetu 14 maja w Warszawie odbędzie się kameralny koncert Lwowskiego Sekstetu Fortepianowego „Ekspres Lwów – Warszawa”. Podczas kameralnego koncertu zabrzmią dzieła ukraińskich kompozytorów (Wiktoria Polewa, Zoltan Almaszi, Wasyl Barwinski) i polskich (Bartosz Kowalski). Wydarzenie odbędzie się o godzinie 19:00 w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego pod adresem – ul. Modzelewskiego 59. Wstęp na koncert jest bezpłatny.

Koncert kameralny Lwowskiego Sekstetu Fortepianowego to muzyczny projekt polsko-ukraińskiego zespołu, którego celem jest popularyzacja twórczości współczesnych ukraińskich i polskich kompozytorów. 

Więcej o koncercie pod linkiem.

Kalush Orchestra

Kalush Orchestra –  zwycięzcy Konkursu Piosenki Eurowizji, zespół muzyczny, który tworzy  sześciu muzyków multiinstrumentalistów: Tymofij Muzyczuk, Witalij Dużyk, Andrij Handziuk  alias MC Johnny Divny, tajemniczy KylymMen (główny tancerz ukrywający się pod pseudonimem, który oznacza „Człowiek Dywan”) oraz Sasza Tab (wokalista zespołu, znany również jako członek zespołu „Salto Nazad”).

Koncert zespołu odbędzie się w Świnoujściu 17 maja o godzinie 19:30. Bilety można kupić pod linkiem.

Postman

Kostiantyn Pocztar to ukraiński muzyk, piosenkarz i kompozytor, wokalista kijowskiego zespołu rockowego 5 Vymir. Znany także pod pseudonimem Postman, autor i jedyny członek projektu muzycznego o tej samej nazwie.

W maju muzyk wystąpi w następujących miastach:

Kavabanga Depo Kolibri

Kavabanga Depo Kolibri – ukraińska grupa rapowa założona w 2012 roku w Charkowie. W skład zespołu wchodzą Dmytro Leliuk, Roman Mańko i Ołeksandr Plisakin.

W maju zespół wystąpi z koncertami:

Igor Tsymbrovskyi i Potreba Group w Poznaniu

24 maja w Centrum Kultury Pawilon (Ewangelicka 1) odbędzie się drugi koncert z cyklu Lunaje, organizowany przez ukraińską inicjatywę Maf Crew w Poznaniu.

Ihor Cymbrovskyi to architekt i muzyk pochodzący ze Lwowa. Tsimbrovskyi to wybitny przedstawiciel ukraińskiego undergroundu lat 90. W 1996 roku wydał płytę „Прийди Янголе”, która jest ważnym zjawiskiem w muzyce ukraińskiej.

Potreba Group to czteroosobowy kolektyw z Odessy grający ukraiński eksperymentalny nowy jazz.

Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. Więcej o wydarzeniu na stronie Maf Crew w facebook.

Sankvit

25 maja we Wrocławiu odbędzie się akustyczny koncert ukraińskiego wykonawcy Ołeksandra Semeniuka, znanego również jako Sankvit. Koncert odbędzie się o godzinie 19:00 w Centrum Ukraińskiej Kultury i Rozwoju – CUKR, ul.Ruska 46A/201.

Ołeksandr Semeniuk to muzyk i kompozytor z Kijowa, występujący pod pseudonimem Sankvit. Podczas występu wokalista zaprezentuje utwory ze swojej debiutanckiej płyty „Dzerkało”.

Wstęp na koncert jest bezpłatny, za dowolną darowiznę. Wszystkie zebrane pieniądze zostaną pr

zekazane na charytatywną fundację „Głosy Dzieci”.

Więcej o wydarzeniu pod linkiem.

BanduraGirl

31 maja w Sopocie odbędzie się koncert ukraińskiej piosenkarki Anastasji Wojtiuk, znanej również jako BanduraGirl. Koncert odbędzie się w teatrze BOTO. Bilety są dostępne pod linkiem.

Anastasia Wojtiuk, piosenkarka, propagatorka ukraińskiej kultury ludowej, gra na bandurze, liderka ukraińskiego zespołu Troye Zillia.

Spotkania

Kraków. Spotkanie z Iryną Wakarczuk

11 maja w Krakowie odbędzie się spotkanie z ukraińską pisarką Iryną Wakarczuk oraz  prezentacja jej książki dla dzieci „Pewnego razu się zgubiłem”. Wydarzenie odbędzie się w  Kawiarni-księgarni Nić  (ul. Sławkowska 28). Początek o godzinie 18:00. Wstęp wolny. Więcej o wydarzeniu pod linkiem.

Książka opowiada historię chłopca, który mierzy się z poczuciem niepokoju, strachu, ostrego ataku paniki – stanami, które są trudne do zrozumienia dla dziecka, a z którymi jeszcze trudniej sobie poradzić. Z pomocą dziecku przychodzi tata. A my dowiadujemy się, jak można metaforycznie lub fizycznie wziąć dziecko za rękę i wyprowadzić je do światła, pomóc mu poczuć jego wewnętrzną siłę.

Podczas prezentacji czytane będą fragmenty książki, a także odbędzie się rozmowa o tym, jak dzieci mogą pomóc sobie w przezwyciężeniu ostrych negatywnych emocji.

Kraków. Wieczór z twórczością Marii Burmaki 

14 maja w Krakowie odbędzie się wieczór z twórczością ukraińskiej piosenkarki Marii Burmaki. Wydarzenie odbędzie się w Kawiarni – Księgarni Nić – ul. Sławkowska 28. Początek o godzinie 18:00. Wstęp za datek – zebrane środki zostaną przekazane organizacji zajmująej się wolontariatem „Warriors of Light” na zakup drona dla 1. Brygady Operacyjnej Gwardii Narodowej „Burewij”. Więcej o wydarzeniu pod linkiem. 

Maria Burmaka – piosenkarka, posiada tytuł Ludowej Artystki Ukrainy, doktor nauk filologicznych i profesor Instytutu Dziennikarstwa Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu. Autorka ponad 150 piosenek, z których wiele poświęconych jest wydarzeniom z historii Ukrainy. Wydała 11 autorskich albumów. Ponadto angażuje się w działalność społeczną. Brała udział w Pomarańczowej Rewolucji i Rewolucji Godności. Ostatnio pracuje także jako prezenterka radiowa w serwisacj Polskiego Radia dla Ukrainy. Maria prowadzi tam dwie audycje radiowe: „Zielona Gitara” i „Nie bój się żyć”.

Spektakl na teatralnej Scenie Ukraińskiej we Wrocławiu

Teatralna Ukraińska  Scena pojawiła się w 2023 roku przy wsparciu Instytutu Grotowskiego we Wrocławiu, w ramach tej instytucji. Kuratorem ukraińskiej sceny jest niezależny teatr GAS, w skład którego wchodzą Sofija Oniszczenko, Daria Bohdan i Wasylyna Marceniuk. Na początku lutego 2024 roku Scena Ukraińska ogłosiła program pierwszego sezonu teatralnego.

  • „Rekonstrukcja” – spektakl grupy teatralnej Tinyova. To spektakl bez słów, utrzymany w technice teatru cieni, opowiadający o zniszczonych i odbudowanych budynkach Charkowa, Mariupola i Chersonia. Spektakl stanowi pierwszą część artystycznego teatralnego cyklu, opowiadającego o świecie po wojnie nuklearnej, który opanowała ciemność. Główną wartością na tym świecie jest światło potrzebne ludziom do życia. Jest używane jako waluta, broń i lekarstwo. 

Stowarzyszenie Teatralne Tinyova to grupa młodych teatralnych artystów i artystek, która powstała we Lwowie w reakcji na pełnowymiarową inwazję Rosji na Ukrainę w marcu 2022 roku. Założyciele Tinyovy: Danyił Zenkin i Illia Mirosznyk to aktorzy teatru lalkowego z Charkowa i Mariupola.

Spektakl odbędzie się 17 i 18 maja. Więcej informacji pod linkiem.

Kraków. Spotkanie „Morze Czarne w ukraińskim imaginarium” 

21 maja o godzinie 18:00 w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie (Rynek Główny 25) odbędzie się spotkanie zatytułowane „Morze Czarne w ukraińskim imaginarium”, poświęcone roli Morza Czarnego w ukraińskiej historii, kulturze i literaturze.

„Od kozackich łodzi-czajek do morskich dronów „Mamaj” poprzez impresjonistyczne prozatorskie obrazki ukraińskich modernistów, awangardowe powieści pierwszej połowy XX wieku i dojrzałą prozę marynistyczną wieku XXI, od dawnych wypraw kozackich przez wspomnienia słonecznych wakacji na Krymie – po trwającą obecnie wojnę i walki o kontrolę nad akwenem. W jaki sposób Morze Czarne jest obecne w ukraińskiej wyobraźni i pamięci zbiorowej?”  – czytamy w opisie wydarzenia.

Więcej o wydarzeniu pod linkiem.

Spotkanie z Maksymem Kidrukiem i prezentacja jego książki „Kolonia. Nowe Ciemne Wieki” 

Maksym Kidruk to ukraiński pisarz, popularyzator nauki i wydawca. Pisarz odwiedzi Gdańsk (25 maja) i Lublin (27 maja), z prezentacją swojej najnowszej powieści „Kolonia” – pierwszej części cyklu science fiction „Nowe Ciemne Wieki”.

Podczas spotkania Maks Kidruk opowie o „fundamentach” historii – przemianach politycznych i klimatycznych na Ziemi na początku XXII wieku, osiągnięciach naukowych i technologicznych, rozwoju medycyny, konsekwencjach wojny rosyjsko-ukraińskiej. Będzie także o kolonizacji Marsa i kataklizmach społecznych, jakie dotkną liczące ponad sto tysięcy mieszkańców Kolonie na Czerwonej Planecie.

„To fantastyka oparta na twardych realistycznych i naukowych podstawach, w której przedstawiłem jeden z najgorszych scenariuszy przyszłości. I, z pewnością, nie spodoba się wam. Ale celowo zaczynam tę rozmowę, żeby fikcyjny obraz nie stał się rzeczywistością” – tak o wydarzeniu opowiada sam autor.

Oprócz tego, Maks Kidruk prezentuje książkę non-fiction wydawnictwa „Borodatyj Tamaryn” 

i historię  o tym, jak założyć wydawnictwo w Ukrainie w czasie inwazji na pełną skalę. Po prezentacji będzie można kupić powieść „Kolonia” i inne książki wydawnictwa „Brodatyj Tamaryn”, zdobyć autograf i zrobić sobie zdjęcie.

Zebrane środki oraz zysk ze sprzedaży gadżetów i książek zostaną przekazane partnerom – fundacji charytatywnej „Biblioteczna Krajina” oraz wolontariackiemu sztabowi „ANGAR”.

  • 25 maja wydarzenie odbędzie się w Gdańsku. Miejsce jest w trakcie ustalania. Rejestracja dostępna pod linkiem.
  • 27 maja о 18:00 wydarzenie odbędzie w Lublinie, w przestrzeni Baobab, pod adresem – Krakowskie Przedmieście 39b. Obowiązuje rejestracja pod linkiem.

Wrocław Forum „Swoji” – spotkanie z Ireną Karpą, Jewhenią Kuzniecową, Sofią Bezwerchą i Witoldem Szabłowskim.

26 maja we Wrocławiu odbędzie się forum „Swoji” poświęcone ukraińskiej kulturze i literaturze. W programie wystąpienia i wykłady 4 prelegentów:

  • wykład Sofii Bezwerchej „Dlaczego ukraińska kultura to kosmos, a nie tylko szarawary, wianuszki i sało”. Sofia Bezwercha to ukraińska blogerka, popularyzatorka tradycyjnej ukraińskiej kultury;
  • dyskusja z Witoldem Szabłowskim „Talerze tyranów i gorzkie żniwa: kulinarne podróże przez apokalipsę XX wieku”. Spotkanie moderuje Anna Ursulenko. Spotkanie odbędzie się w języku polskim. Witold Szabłowski to polski reporter, autor książek, z których część została przetłumaczona na język ukraiński, między innymi: „Opowieści z Wołynia”, „Jak nakarmić dyktatora”, „Rosja od kuchni” itp.
  • warsztaty z ukraińską pisarką Ireną Karpą „Pisanie terapeutyczne. Praktyka”
  • spotkanie autorskie z ukraińską pisarką Jewheniją Kuzniecową „Tęsknota z drwiną się objęły: o Ukrainie, barszczu i Ukraińcach na świecie”.

Bilety na forum można nabyć pod linkiem.

Pokazy filmów

Warszawa. Pokaz filmu „Pracuję na cmentarzu”

„Pracuję na cmentarzu” to ukraiński film fabularny z 2021 roku w reżyserii Oleksija Taranenka, zrealizowany w ukraińsko – polskiej  koprodukcji. Film to adaptacja książki Pawła Bielańskoho pod tym samym tytułem – zbioru opowiadań, połączonych wspólnym tematem. Główny bohater – 35-letni Ołeksandr – został wymyślony specjalnie na potrzeby filmu, w książce nie występuje.

„Pracuję na cmentarzu” opowiada historię Ołeksandra, byłego architekta, który znalazł nową, spokojną pracę na cmentarzu i ma własny zakład produkcji pomników. Główny bohater każdego dnia w pracy poznaje nowych ludzi i historie ich życia – czasem tragiczne, czasem komiczne. Ponadto Ołeksandr skrywa straszną tajemnicę, który nie pozwala mu stać się szczęśliwym człowiekiem.

Film zdobył pierwszą nagrodę w kategorii Najlepszy Film Pełnometrażowy Munich Film Award, a odtwórca głównej roli Witalij Salij zwyciężył w kategorii Najlepszy Aktor w konkursie Narodowego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych „Kinokoło”.

Projekcja filmu odbędzie się w piątek 10 maja w Ukraińskim Domu w Warszawie (ul. Zamenhofa 1). Początek o godzinie 18:00. Wstęp wolny. Więcej o wydarzeniu pod linkiem.

«Ja, Pobieda i Berlin»

Od 4 maja w polskich kinach będzie można zobaczyć ukraiński film fabularny „Ja, Pobieda i Berlin”. Film powstał na podstawie powieści muzyka Kuźmy Skriabina pod tym samym tytułem i miał premierę w Ukrainie w marcu 2024 roku.

Film powstał na podstawie opowiadania „Ja, Pobieda i Berlin” ukraińskiego muzyka Kuzmy Skriabina (prawdziwe nazwisko – Andrij Kuzmenko), opublikowanego w 2006 roku. Wydarzenia filmu rozgrywają się we Lwowie na początku lat 90., gdzie główny bohater, początkujący muzyk Kuzma, przygotowuje się do koncertu. Jednak na trzy dni przed występem Kuzma wraz ze swoim przyjacielem Bardem wyrusza do Berlina starą „Pobiedą”, aby wymienić radziecki samochód na nowego „Mercedesa”. Kuzma obiecuje swojej dziewczynie Barbarze, że wróci do domu nowym samochodem, a chłopakom z zespołu – że zdąży na występ. Oczywiście, od pierwszych minut podróży wszystko nie idzie zgodnie z planem. Jedno jest jednak pewne: przygody w podróży pomogą bohaterom odnaleźć swe prawdziwe powołanie. 

Premiera filmu w Polsce odbędzie się 4 maja w Gdańsku. Na maj zaplanowano także seanse w innych miastach:

  • 4 maja – Gdańsk – Kino IKM
  • 5 maja – Poznań – Kino Zamek
  • 6 maja – Wrocław – DCF
  • 6 maja – Elbląg – Kino Światowid-Kameralne
  • 7 maja – Kraków – Kino Kijów
  • 8 maja – Warszawa – Kino Atlantic
  • 9 maja – Opole – Helios Karolinka
  • od 8 maja – Kraków – Kino Agafka, Kino KIKA, «Mikro» Kino 
  • od 10 maja – Częstochowa – Ośrodek Kultury Filmowej
  • od 10 maja – Warszawa – Kino Kultura
  • od 12 maja – Gdańsk – Kino Kameralne Cafe
  • od 18 maja – Poznań – Kino Rialto 
  • od 10 maja – Olsztyn – Kino Studyjne Awangarda 2
  • 26 maja – Łódź – Kino Charlie
  • Lublin – Kino Bajka – termin jest w trakcie ustalania.

Nowe miasta i terminy mogą pojawić się na stronie filmu “Ja, Pobieda i Berlin”. Na tej stronie

można kupić bilety na wskazane powyżej seanse. 

Warszawa. Pokaz filmu „Smak wolności” 

25 maja w warszawskim kinie Atlantik odbędzie się premierowy pokaz ukraińskiego filmu „Smak wolności”. Bilety można kupić pod linkiem.„Smak wolności” to ukraiński film fabularny w reżyserii Ołeksandra Berezania. Główna bohaterka filmu – kucharka Waria – traci pracę, bo jej kuchnia na wysokim poziomie nie jest nikomu potrzrebna w przydrożnej kawiarni. Dziewczyna zdobywa się na odwagę i  przeprowadza do Lwowa, aby znaleźć tam pracę w restauracji. A nieoczekiwane znalezisko – książka zapomnianej legendy kuchni ukraińskiej Olgi Franko – zmienia jej życie na zawsze.

Ukraińskie filmy na festiwalu filmów dokumentalnych Millennium Docs Against Gravity 

Millennium Docs Against Gravity to największy festiwal filmów dokumentalnych w Polsce. Fetsiwal odbywa się co roku w maju. W tym roku wydarzenie odbędzie się po raz dwudziesty pierwszy, a towarzyszyć my będzie hasło „W relacji ze światem”. Festiwal odbędzie się w dniach 10 – 19 maja w 7 polskich miastach: Warszawie, Wrocławiu, Gdyni, Poznaniu, Katowicach, Łodzi i Bydgoszczy. Ponadto, od 21 maja do 3 czerwca poszczególne filmy będzie można oglądać online na stronie festiwalu.

W programie festiwalu znajdują się pełnometrażowe i krótkometrażowe filmy dokumentalne z Polski i innych krajów świata, między innymi z Ukrainy.

„Wojna porcelanowa”, USA, Ukraina, Australia, Reżyser Sława Leontijew i Brendan Bellomo

„Ukraina jest jak porcelana. Łatwo ją rozbić, ale nie da się zniszczyć” – mówi jeden z bohaterów filmu. Podczas pełnowymiarowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę trzej artyści Sława Leontijew, Andrij Stefanow i Ania Stasenko pozostają w Charkowie i nadal tworzą – wykonują porcelanowe figurki i ozdabiają zniszczone nimi przez ostrzał domy.

„Stworzenie tego dokumentu, w którym obecny jest patos i zło, grzyby i smoki, jest pragnieniem dobra. Nagradzamy go za ważny głos ze środka brutalnej wojny w Ukrainie, który nawołuje do troski o tych, którzy są gotowi oddać życie, aby zachować człowieczeństwo w sobie i w innych” – napisano w nominacja dzieła na  festiwalu niezależnego autorskiego filmu  Sundance w USA.

 

W Warszawie pokazy filmu odbędą się:

  • 11 maja о 13:30 w Kinotece;
  • 15 maja о 18:00 w Kinotece, zaplanowano także spotkanie z reżyserem;
  • 16 maja о 20:15 w Kinie Atlantic, zaplanowano także spotkanie z reżyserem; 
  • 19 maja о 12:00 w Kinotece.

„Piwnica”, Ukraina, Francja. Reżyser Roman Bażan

3 marca 2022 roku wojska rosyjskie wkroczyły do ​​miasta Jahidne na północy Ukrainy. Następnego dnia żołnierze umieścili w podziemiach szkoły wszystkich 341 mieszkańców, w tym 77 dzieci. Spędzili tam 26 dni. Kiedy reżyser zaczął zdjęcia, mieszkańcy – ponad rok po uwolnieniu – na różne sposoby radzili sobie z traumą. Olga pisała w piwnicy pamiętnik i teraz chce go opublikować. W miarę jak osobiste historie mieszkańców powoli stają się pamięcią powszechną, a szczegóły zacierają się, dziennik Olgi, pisany z chronologiczną dokładnością, staje się prawdziwym świadectwem historii.

 

W Warszawie pokazy filmu odbędą się:

  • 11 maja о 12:30 w Kinie Muranów Ingrid;
  • 13 maja о 16:15 w Kinie Atlantic;
  • 15 maja o 18:30 w Kinie Iluzjon;
  • 19 maja o 16:15 w Kinotece. 

„Dym”, Ukraina, Portugalia, Belgia, Węgry. Reżyser Daryna Mamaisur

​​Portugalia stała się miejscem schronienia dla ukraińskiej reżyserki, która postanowiła nauczyć się portugalskiego i przystosować się do nowej roli uchodźczyni. Jak wyrazić silne emocje, uczucia, np. złość, prostymi słowami, które potrafi wypowiedzieć w obcym języku? Ten esej-film łączy lekcje języka z osobistymi filmami i materiałami archiwalnymi z Kijowa, ukazując dylemat każdego, kto szuka bezpieczeństwa za granicą i tęskni za domem. 

Pokaz filmu odbędzie się w ramach części online festiwalu w dniach 21 maja – 3 czerwca. 

„Aloes, fikus, awokado i sześć dracen”, Ukraina, Francja. Reżyserka Marta Smereczynska 

Co zostawić, a co zabrać ze sobą za wszelką cenę? Czy przedmioty mają jakąś wartość w sytuacji ratowania życia? Marta Smereczynska żegna się ze swoimi ulubionymi roślinami, które musi zostawić pod jednym z kijowskich mostów. Tam uciekający z kraju zostawiają rzeczy, których nie mogą zabrać ze sobą. Niektóre jednak mają szczególne znaczenie dla swoich byłych właścicieli, niosąc ze sobą kawałek swojego życia. Z tej wzruszającej obserwacji spontanicznego dziennika rodzi się list pożegnalny do zagrożonego zagładą ukochanego miasta. 

Projekcje filmu odbędą się w ramach internetowej części festiwalu w dniach 21 maja – 3 czerwca.

Wystawy

Warszawa. „Tygrys w ogrodzie. Sztuka Marii Prymaczenko”

Od 5 kwietnia  do 30 czerwca 2024 w Muzeum Sztuki  Nowoczesnej w Warszawie można oglądać wystawę prac Marii Prymaczenko (1909–1997) – ukraińskiej artystki i przedstawicielki sztuki naiwnej. Pomimo braku wykształcenia posiadała talent artystyczny, dzięki któremu stała się jedną z najważniejszych przedstawicielek sztuki ludowej, wypełniając swoje dzieła fantastycznymi motywami nawiązującymi do ukraińskiej mitologii i folkloru.

Wystawa zatytułowana „Tygrys w ogrodzie. Sztuka Marii Prymaczenko” jest prezentowana w przestrzeni wystawienniczej „Muzeum nad Wisłą”. Wystawie towarzyszą debaty, seminaria i spotkania, z których część odbędzie się w Solidarnym Domu Kultury “Słonecznik”. Pełny spis wydarzeń towarzyszących wystawie jest dostępny pod linkiem.

Wystawa powstała w oparciu o prace z kolekcji Eduarda Dymszyca i stanowi kontynuację projektu prezentowanego w 2022 roku we Lwowskim Muzeum Narodowym im. Andrzeja Szeptyckiego. To właśnie ze Lwowa do Warszawy nadesłano na potrzeby wystawy 89 prac Marii Prymaczenko z lat 1982–1994.

Maria Prymaczenko. Dziki byk i kruk – to zwierzęta – przyjaciele. 1983 rok

Podany w tytule wystawy ogród uosabia przyrodę, „która harmonijnie współistnieje z człowiekiem i dzięki jego pracy obdarza wszystkich swoją obfitością, a tygrys jest symbolem tego, co tajemnicze, fantazyjne i dzikie (Wszedł tygrys do sadu i zachwyca się, że jabłonie obrodziły, jabłek zatrzęsienie). Może też wskazywać na podejmowane próby znalezienia reprezentacji dla tego, co niebezpieczne. Po katastrofie czarnobylskiej Prymaczenko stworzyła także cykle prac związane z zagrożeniem atomowym i wojną (Wojna atomowa – niech będzie przeklęta! Żeby ludzie jej nie znali, łez nie wylewali!). Dzięki sile surrealizującej wyobraźni, poczuciu humoru, a także pewnej dozie optymizmu w jej pracach dominuje humanistyczny przekaz i wizja harmonijnego współistnienia światów ludzkiego i pozaludzkiego. Prymaczenko marzyła, „by ludzie żyli tak, jak kwitną kwiaty”, – czytamy w opisie wystawy. 

Więcej o wystawie pod linkiem.

Lublin. Anatolij Biełow „Supersztuka Tolika”

Od 12 kwietnia do 11 maja w Galerii Labirynt w Lublinie jest prezentowana wystawa ukraińskiego artysty Anatolija Biełowa. 

Foto: Cybele Attis / facebook.

Anatolij Biełow to kijowski artysta. Jego praktyki artystyczne w różnych okresach były związane z grafiką, street artem, performansem i wideo. Był jednym ze współzałożycieli grupy REP, która po Pomarańczowej Rewolucji stała się ważnym ośrodkiem na artystycznej mapie Ukrainy. Popularność zdobył dzięki elektronicznej muzyce. Zaczynał od muzyki performatywnej (stworzył zespół „Penoplast”), a od 2012 roku wraz z Goshą Babanskim współtworzy pierwszy ukraiński projekt queer-popowy „Liudska podoba”. 

Podstawą jego metody twórczej jest osobiste doświadczenie, które najczęściej jest wspólne dla wielu osób ze społeczności LGBTQ+. Na wystawie w Bibliotece Azyl można zobaczyć jego prace graficzne, filmy i najnowsze powstałe w Lublinie obrazy. 

Więcej o wystawie pod linkiem.

Lublin. Wystawa Wartana Markariana „Wyjazd nie jest możliwy”

Do 26 maja w Galerii Labirynt 2 (ul. Grodzka 3) w Lublinie można oglądać wystawę ukraińskiego artysty Wartana Markariana „Wyjazd nie jest możliwy”.

„Poczucie niestabilności jutra odzwierciedla istotę naszej współczesnej egzystencji, gdzie wojna i straty stały się nieodłączną częścią ukraińskiego doświadczenia. Nieprzewidywalne okoliczności wojny podstępnie wywołanej przez Rosję w 2014 roku pokrzyżowały nasze plany i nadzieje. Wspomnienia z przeszłości znikają, a nostalgia za okresem pokoju staje się wielkim ciężarem. Okupowane miasta zostają symbolami utraconego świata, a emocjonalne przemiany wprowadzają nas w labirynt, w którym rywalizują rzeczywistość i marzenia o wolnym życiu. Każdy obiekt na wystawie oddaje wrażenie niestabilności i nieprzewidywalności współczesnego życia, a także skłania do refleksji nad naszym współistnieniem z tragicznymi konsekwencjami wojny i strat.” – czytamy w opisie wystawy.   

Wartan Markarian to ukraiński artysta.  Urodził się, mieszka i pracuje w Połtawie w Ukrainie. Jest artystą interdyscyplinarnym, którego praktyka twórcza obejmuje szeroki zakres mediów artystycznych takich jak malarstwo, rysunek, instalacja, wideo i rzeczywistość wirtualna. 

Markarian bada obecność ludzi w miejskich, industrialnych przestrzeniach. Od wybuchu wojny w 2014 r. swoje twórcze działania buduje wokół tematyki posthumanizmu, koncentrując się na wojnie, emigracji, ekologii i synergii tych pojęć. 

Więcej o wystawie pod linkiem.

Wrocław. Wystawa Jurija Biłeja „Europa II”

Od 22 marca do 12 czerwca we wrocławskiej Galerii Sztuki Współczesnej BWA można oglądać indywidualną wystawę ukraińskiego artysty Jurija Biłeja. Jego projekt EUROPA II nawiązuje do drogi do niepodległości trzech krajów, z którymi artysta jest ściśle związany: Ukrainy, Polski i Niemiec. 

Fotо: Piotr Czyż / yuriy-biley.com

Wystawa Jurija Biłeja to opowieść o kulturze wizualnej wybranych momentów z historii trzech krajów europejskich, z którymi artysta jest związany: Ukrainy, Polski i Niemiec. Biłej skupia się nie na przełomach dziejowych, ale na mniej widocznych procesach historycznych, które doprowadziły do znaczących zmian politycznych czy systemowych. Opowiada o nich z perspektywy zewnętrznej i wewnętrznej, emigranta i imigranta. W ramach wystawy artysta podejmuje tematy wolności oraz demokracji i bada ich przemiany na mapie Europy, analizując materiały archiwalne pochodzące z okresu od lat 60. do 90 XX wieku. 

Więcej  informacji o wystawie pod linkiem.

Białystok. Wystawa Iwana Switłycznego „Maybe We Can Have Fun Together”

10 maja o godzinie 18:00 w Galerii Arsenał w Białymstoku odbędzie się wernisaż wystawy ukraińskiego artysty Iwana Switłycznego „Maybe We Can Have Fun Together”.

 „Moim celem nie jest ponowne rozpowszechnianie wczorajszych wiadomości” – deklaruje Iwan Switłycznyj. Stwierdzenie to wydaje się radykalne w aktualnym kontekście trwającej wojny, gdy sztuka coraz częściej przyjmuje funkcję „informowania”, wpadając w pułapkę zagmatwanych realiów politycznych. Switłycznyj postrzega sztukę jako przestrzeń zmian, od lat angażując odbiorców w skomplikowane interakcje, odwołując się do ich świadomości i apelując o podejmowanie działań.

W ramach wystawy indywidualnej „Maybe We Can Have Fun Together” Switłycznyj na podstawie badań, przeprowadzonych we współpracy z różnymi naukowcami i badaczami, artysta stwarza środowisko, w którym łączy różne modele zachowań i możliwości odbierania rzeczywistości. Za podstawę bierze sformułowaną przez brytyjskiego neurobiologa Karla Fristona zasadę wolnej energii i poodaje je artystycznej interpretacji.  

W ramach swej wystawy Switłycznyj tworzy środowisko, w którym niekomfortowa sytuacja (czyli nowe wydarzenie) „pakuje” w nowy model zachowania. Za taki model artysta wybrał imprezę rave, która zostaje „rozłożona” na czynniki pierwsze w przestrzeni wystawienniczej. Sam rave jako kulminacja wystawy odbędzie się 30 maja w Galerii Arsenał elektrownia. 

Iwan Switłycznyj to ukraiński artysta i rzeźbiarz, autor instalacji. Urodził się w 1988 roku w Charkowie, gdzie ukończył Państwową Akademię Designu i Sztuki. Artysta zajmuje się głównie obszarami nowych media, form wideo i audio oraz wspólnych przestrzenie sztuki i nauki.Twórczość Iwana Switłycznego prezentowana była na 57. Biennale w Wenecji, na wystawach i festiwalach w Niemczech, Austrii i Polsce. Laureat Nagrody Artystycznej im. Kazimierza Malewicza 2018, zdobywca nagrody State of the ART(ist) w ramach festiwalu Ars Electronica 2022 w Linzu w Austrii. Rezydent Centrum Sztuki Współczesnej w Warszawie „Zamek Ujazdowski”.

Więcej informacji o wystawie pod linkiem.

Kraków. „Odessa. Długi wiek XX w sztuce”

Od 17 maja do 1 września 2024 roku w Krakowskim Międzynarodowym Centrum Kultury prezentowana będzie wystawa „Odessa. Długi wiek XX w sztuce”, której kuratorkami są Żanna Komar, Julia Bierdiarowa i Waleria Plechotko.

Wystawa jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak doświadczenia XX wieku z jego wojnami, terrorem i represjami wpłynęły na rozwój odeskiej sztuki. Na wystawie będą przedstawione dzieła ukraińskiej awangardy i sztuki współczesnej, a także dzieła współczesnych artystów ukraińskich, powstałe podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej. Na wystawie prezentowane będą obrazy, grafiki i rzeźby z Muzeum Sztuki w Odessie. 

Więcej informacji o wystawie pojawi się na stronie Centrum Kultury, gdy zbliży się termin  jej otwarcia. 

Przygotowała Anastazja Werchowecka